Het vrije vers

Bevrijd van vormloosheid

Omdat light verse lééft

Welkom, Gasten
Gebruikersnaam: Wachtwoord: Onthoud mij
  • Pagina:
  • 1
  • 2

Onderwerp: Loodsmannetje

Re:Loodsmannetje 08 juni 2010 13:48 #21

  • Leonora Schreurs
  • Leonora Schreurs's Profielfoto
Nee, Bas, de meeste meerlettergrepige woorden zijn niet geschikt voor elk metrum. Een snel geimproviseerd bewijs dat loodsmannetje wel degelijk een handzaam dichtwoord is:

Loodsmannetje, loodsmannetje
Kijk me eens aan
Loodsmannetje, loodsmannetje
Wat heb je gedaan
Bas lijkt onthand en qua metrum verward
Loodsmannetje, loodsmannetje
Wat ben je hard!

Groetjes,
Leonora
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Loodsmannetje 19 juni 2010 18:21 #22

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1642
  • Ontvangen bedankjes 914
Het loodsmannetje blijft me dwars zitten. Wat is er toch met dit woord? Is het uniek? Het antwoord op dit laatste vraag is: NEEN

Het gaat om een samengesteld woord (loods en mannetje), die waarbij het eerste deel een klemtoon heeft op de laatste lettergreep en het tweede deel op de eerste. De klemtoon van het eerste deel is ook klemtoon van het hele woord, terwijl de klemtoon van het tweede deel nevenklemtoon is. Dus hoofd- en nevenklemtoon van de samenstelling staan pal achter elkaar.

Hoofd- en nevenklemtonen zijn belang bij metrum. Als tussen beide één lettergreep staat (leedvermaak), dan heb je lang-kort-lang. Zijn het er twee (herenakkoord) dan is het lang-kort-kort-lang.

Een nevenklemtoon pal achter de hoofdklemtoon is metrisch kort, omdat lang-lang niet wordt gebruikt. Windhoos is dus lang-kort.

De problemen beginnen als het tweede deel bestaat uit twee of meer lettergrepen. Alle lettergrepen van het tweede deel zijn kort, was anders krijgt een onbeklemtoonde lettergreep meer nadruk dan de nevenklemtoon.
IJsmeester is lang-kort-kort en dus ongeschikt voor jambe en trocheus.

Bij nog meer lettergrepen krijg je het onbruikbare lang-kort-kort-kort: loodsmannetje, verlofregeling, woordkunstenaar, publiekslieveling, kruidnagelen, bootvluchteling, kleinkinderen en ongetwijfeld nog vele anderen.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Loodsmannetje 21 juni 2010 19:20 #23

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4104
  • Ontvangen bedankjes 1078
Niels,

Zou ik ‘Loodsmannetje’ herschrijven, dan zou ik het woord loodsmannetje handhaven. Op papier deugt het niet, maar ik zou het zonder schaamte voordragen. Je zult mij dan niet horen zeggen: ‘Een loodsmannetJE dat ‘….
Je verklaring overdenkend schoot me een voorbeeld dat Jaap Bakker gaf te binnen: Het woord ‘kerktoren’ is jambisch onjuist. ( “Dus hoofd- en nevenklemtoon van de samenstelling staan pal achter elkaar.”) Maar maak je er ‘dorpskerktoren’ van, dan verzwakt ‘dorps’de klemtoon op ‘kerk’. ‘Een loodsmannetje DAT een haai…..’enz. Maar ik wil niet weer een discussie over loodsmannetje.
Zijn woorden als loodsmannetje dan totaal onbruikbaar? Ik vind van niet:
Ik zag in / de haven/ een bootsman/ netje
Hij was haast /zo klein als /een loodsman/ netje
Lijkt mij volkomen acceptabel.
Overigens zie ik verschil tussen ‘kleinkinderen’ en ‘bootvluchteling’, omdat de lettergreep ‘ling’ geen toonloze klank is.
Gr. Bas
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Loodsmannetje 22 juni 2010 21:54 #24

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1642
  • Ontvangen bedankjes 914
Bas,

Af en toe voel ik een onbedwingbare drang tot theoretiseren. Doe ermee wat je wilt; ik heb alle vertrouwen in je voordrachtskunst. Ook Leonora's liedje plaatst kanttekeningen bij mijn stelligheid.

Je hebt ook gelijk dat toonloze lettergrepen nog minder geschikt zijn als metrisch "lang" dan andere klemtoonlozen, maar ik vind ze geen van beide fraai.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
  • Pagina:
  • 1
  • 2
Tijd voor maken pagina: 0.129 seconden

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

Beperkt aanspreekbaar

beperktaanspreekbaar
pikrepo.com
 
Mijn hele familie praat graag over kwalen,
op feestjes is dit vaak het hoofdonderwerp.
Nu bellen ze mij met hun covidverhalen.
Al zeg ik dat niet, ik veroordeel het scherp.
 
'k Heb neven en nichten die speekselig spreken,
met smoezen houd ik ze gewiekst buitendeurs.
Wie weet hebben zij wel verborgen gebreken
en zijn het coronacollaborateurs.
 
Wilt u me bezoeken? Ik ben achterdochtig.
Bespaar me een kommerenkwelrepertoire!
Pas goed op uw woorden en uit u niet vochtig:
alleen droge humor verdraag ik nog maar.