Het vrije vers

Bevrijd van vormloosheid

Omdat light verse lééft

Welkom, Gasten
Gebruikersnaam: Wachtwoord: Onthoud mij

Onderwerp: Ahrtal (evenwichtig sonnet)

Ahrtal (evenwichtig sonnet) 13 sept 2021 12:37 #1

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1819
  • Ontvangen bedankjes 1078
Het bergriviertje in het Eifeldal
kan bogen op bezoek van de Romeinen.
De Spätburgunder groeit hier overal,
de basis voor de droge rode wijnen.
De vakwerkdorpjes zijn de moeite waard.
De Radweg voert langs lieflijke terreinen;
je kunt hier fietsen op een ansichtkaart.

De Ahr stroomt onverstoorbaar door de tijd,
een goede vriend, geen stichter van gevaren.
Een vakwerkhuis staat borg voor veiligheid;
die rol vervult het bijna duizend jaren.
Wat één fatale nacht verzwolgen heeft
zijn eeuwenoude banden met de Ahr en
het oergevoel dat men hier veilig leeft.


Toen ik aan dit gedicht begon wilde ik een rhyme-royal-sonnet schrijven (ook wel rime-royal-sonnet). Rhyme royal is een septet: ababbcc. Geoffrey Chaucer (1343 – 1400) geldt als de eerste die dit schema toepaste en waarschijnlijk heeft hij het ook bedacht.
Plezierdichters kennen dit septet vooral van de Ballade Royale, door Drs.P gepromoot en ook beschreven op deze site.

Maar toen stuitte ik op een kleine, maar zeer prettige variatie in het rijmschema: ababcbc. Ik vond het in het envoi van (de ballade!) “Beneden alle peil”, geschreven door Lennart Nijgh (1945 – 2002), en van muziek voorzien en vertolkt door Boudewijn de Groot . (Voor de fijnproevers: een envoi hoort te beginnen met een aanroep van de prins, hetgeen hier is omzeild door te beginnen met “Prinsheerlijk”)
Dit rijmschema sprak mij zo aan, dat ik dat ik dit sonnet schreef en het een Nijgh-sonnet wilde noemen.

Maar toen ben ik toch maar eens verder gaan kijken, voor de zekerheid: wat zegt Google op ababcbc? Via de Nederlandse Liederenbank kwam ik bij een lied uit 1615 op DBNL. Dit lied blijkt wel het juiste rijmschema te hebben, maar een wisselend aan versvoeten per regel.

Volgende vraag: Heeft dit rijmschema een naam? Op een Engelstalige site vond ik canopus, maar ook een andere naam: California rhyme scheme, verzonnen door ene Barbara Dilworth om als tweetal te combineren tot Balanced Sonnet!

De laatste site waar ik zocht had de eerste moeten zijn: Frans Woortmeijers sonnetten-overzicht. En ja hoor, Frans kent al sinds 13 juni 2014 het balanced sonnet, zowel onder deze Engelse naam, als onder de naam evenwichtig sonnet.
Nog één toevoeging over het rijmgeslacht: a en c moeten hetzelfde geslacht hebben, terwijl b juist afwijkt.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Ahrtal (evenwichtig sonnet) 13 sept 2021 16:00 #2

Mooi gedicht, Niels. Ik zie het helemaal voor me.

Groeten,
Riet
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Ahrtal (evenwichtig sonnet) 13 sept 2021 18:10 #3

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4233
  • Ontvangen bedankjes 1137
Een mooi vers, Niels. Maar ” Ahr en” rijmt niet op “gevaren”.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Ahrtal (evenwichtig sonnet) 13 sept 2021 18:24 #4

  • B.J. Hoogland
  • B.J. Hoogland's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 2359
  • Ontvangen bedankjes 1241
Een mooi vers, Niels. Maar ” Ahr en” rijmt niet op “gevaren”

Daar heb je in principe gelijk in, Bas maar zelfs Frank van Pamelen gebruikt dit soort constructies regelmatig :cheer: .
Beetje stuntrijm, maar m.i. niet storend.

Groet, Ben
Verba volant, scripta manent.
Laatst bewerkt: 13 sept 2021 18:25 door B.J. Hoogland.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Ahrtal (evenwichtig sonnet) 13 sept 2021 18:27 #5

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4233
  • Ontvangen bedankjes 1137
Ik heb maling aan Frank van Pamelen, mij stoort het in elk geval.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Ahrtal (evenwichtig sonnet) 13 sept 2021 20:18 #6

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1819
  • Ontvangen bedankjes 1078
De gewraakte constructie is voor mij vooral het handelsmerk van Patty Scholten; zie ook elders op deze site.
Voor mijn gevoel moet het af en toe kunnen.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Ahrtal (evenwichtig sonnet) 14 sept 2021 10:16 #7

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4233
  • Ontvangen bedankjes 1137
Patty Scholten heeft daarmee nooit mijn waardering verdiend.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Ahrtal (evenwichtig sonnet) 14 sept 2021 17:38 #8

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4233
  • Ontvangen bedankjes 1137
Bas Boekelo schreef :
Patty Scholten heeft daarmee nooit mijn waardering verdiend.

We hebben pas rijkrijm becommetarieerd en twee dactyli in een jambisch vers.. En kom dan met zo'n rotsmoes.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Ahrtal (evenwichtig sonnet) 20 sept 2021 16:49 #9

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1819
  • Ontvangen bedankjes 1078
Redactie, hartelijk dank voor de plaatsing op de voorpagina, inclusief de ansichtkaart.
De betreffende regel in het gedicht is overigens geïnspireerd op het gedicht "Dorp" van Gerrit Achterberg dat begint met: Ik wandel op een ansichtkaart.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Tijd voor maken pagina: 0.127 seconden

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

Na corona

vliegverkeer
Pixabay
 
Boeken lenen, spieren trainen,
sporten in een zaal,
alles weer normaal.
 
Met collega’s naar bodega’s,
feest op grote schaal,
alles weer normaal.
 
Studielessen, leerprocessen,
lekker klassikaal,
alles weer normaal.
 
Zonvakanties, reisgaranties,
transcontinentaal,
alles weer normaal.
 
Handel drijven, topper blijven
internationaal,
alles weer normaal.
 
Volgend virus snel weer hier dus?
Déjà-vu-verhaal?
Doe effe normaal!