Welkom, Gasten
Gebruikersnaam: Wachtwoord: Onthoud mij

Onderwerp: Veiligheid voor alles

Veiligheid voor alles 09 mei 2022 08:09 #1

  • Nando Leydes
  • Nando Leydes's Profielfoto
  • Offline
  • Gedreven forumlid
  • Berichten: 125
  • Ontvangen bedankjes 231
Gisteren gezien: Een matrixbord gespannen over de gehele breedte van een driebaans-snelweg, met daarop een in lichtgevende blokletters geschreven tekst, in het kader van de anwb actie "Rij mono".

Fijn dat ze meedenken!
Heeft u dat ook gezien?
Snelwegsignaalborden
Met een advies

Jammer dat ík door het
Superafleidende *
"LAAT JE NIET AFLEIDEN!"
Aandacht verlies

* regel 6 was "Veiligheidswaarschuwing", maar is na opmerkingen van Wim aangepast.
Laatst bewerkt: 09 mei 2022 20:40 door Nando Leydes.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Veiligheid voor alles 09 mei 2022 11:12 #2

  • Wim Meyles
  • Wim Meyles's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • taalhumorist
  • Berichten: 2069
  • Ontvangen bedankjes 2920
Mooi dat je je ook aan een ollekebolleke waagt, Nando!

Eeuwig probleempunt hierin is de klemtoon in regel 6. Als het eerste deel van een samengesteld woord een specificatie is van het tweede deel, ligt de hoofdklemtoon meestal op/in het eerste deel: boekenbal, meeuwenkolonie, veiligheidsbril, enz.

Hartelijke groet,
Wim
www.wimmeyles.nl

Nieuwste boek: De mug en de olifant (fabels en light verse)
Laatst bewerkt: 09 mei 2022 16:06 door Wim Meyles.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Nando Leydes

Veiligheid voor alles 09 mei 2022 16:42 #3

  • Nando Leydes
  • Nando Leydes's Profielfoto
  • Offline
  • Gedreven forumlid
  • Berichten: 125
  • Ontvangen bedankjes 231
Dankjewel voor je uitleg, Wim.

Ik probeer te begrijpen wat je precies bedoelt. Is het omdat de klemtoon op "waar" enigszins vervalt, omdat die klemtoon door het eerste deel van het samengestelde woord wordt opgeëist?

Zoals in deze voorbeeldzin: "het is geen snelheids-, maar een veiligheidswaarschuwing".

Hoe zit dat met bijvoorbeeld met "superafleidende" of "zintuigverwarrende"? Dat zijn ook samenstelling, maar daar lijkt het effect minder.

Of bedoel je gewoon heel iets anders? Is het überhaupt mogelijk om samengestelde woorden als ob-woord te gebruiken?
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Veiligheid voor alles 09 mei 2022 17:44 #4

  • Wim Meyles
  • Wim Meyles's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • taalhumorist
  • Berichten: 2069
  • Ontvangen bedankjes 2920
Hierover zijn in het verleden verhitte debatten gevoerd, Nando. Zoals bekend moet de klemtoon in het 6-lg-woord op de vierde lettergreep vallen.
Samengestelde woorden kunnen wel degelijk gebruikt worden, maar vaak vallen ze af, juist omdat de hoofdklemtoon in het eerste woord van de samenstelling valt.
‘Superafleidende’ en ‘zintuigverwarrende’ hebben volgens mij wel de klemtoon op de vierde lettergreep, ik vermoed omdat ‘afleidende’ en ‘verwarrende’ de klemtooon op hun tweede lettergreep hebben.

Remko heeft een online collectie van juiste, gebruikte 6-lg-woorden samengesteld, die mooi als voorbeeld kunnen dienen (maar die uiteraard niet bedoeld zijn voor plagiaat).

Hartelijke groet,
Wim
www.wimmeyles.nl

Nieuwste boek: De mug en de olifant (fabels en light verse)
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Nando Leydes

Veiligheid voor alles 09 mei 2022 20:39 #5

  • Nando Leydes
  • Nando Leydes's Profielfoto
  • Offline
  • Gedreven forumlid
  • Berichten: 125
  • Ontvangen bedankjes 231
Ik heb er "superafleidende" van gemaakt. Bedankt voor de tips, Wim!
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Wim Meyles

Veiligheid voor alles 09 mei 2022 22:38 #6

  • Wim Meyles
  • Wim Meyles's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • taalhumorist
  • Berichten: 2069
  • Ontvangen bedankjes 2920
Wat mij betreft geslaagd als 6-lg-woord, Nando. Alleen gebruik je nu ‘afleiden’ in twee opeenvolgende regels.
Misschien is daar nog iets aan te verfraaien….
www.wimmeyles.nl

Nieuwste boek: De mug en de olifant (fabels en light verse)
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Veiligheid voor alles 10 mei 2022 01:34 #7

  • Remko Koplamp
  • Remko Koplamp's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 1522
  • Ontvangen bedankjes 1075
Wim Meyles schreef :
Remko heeft een online collectie van juiste, gebruikte 6-lg-woorden samengesteld, die mooi als voorbeeld kunnen dienen (maar die uiteraard niet bedoeld zijn voor plagiaat).
Voor alle duidelijkheid nogmaals, Een citaat van mij uit een oud draadje:
“Voor er misverstanden gaan bestaan.
Het door mij opgezette ‘Ollekebollekewoordenboek’ pretendeert geenszins een lijst met alleen maar onbetwistbare ‘6lg-woorden’ weer te geven.
Het ‘Ollekebollekewoordenboek’ is een registratie van alle bij mij bekende en in druk verschenen ‘6lg-woorden’ aangevuld met de ‘6lg-woorden’ uit de ollekebollekes die op de voorpagina van Het Vrije Vers verschenen.
Door te kiezen voor een dergelijke registratie is het onoverkomelijk gebleken dat er hier en daar niet correcte en te betwijfelen 6lg-woorden tussen staan (o.a. dus een aantal 6lg-woorden uit de ‘ollekebollekes’ van Rikkert Zuiderveld). Ik zie (en zag) het namelijk niet als mijn taak om per publicatie ieder woord op mijn goudschaaltje te gaan wegen en hier en daar een aantal woorden te schrappen”.


Wellicht heel kort door de bocht, maar voor de beginnende ollebollekenist m.i. wel een allereerste leidraad:
Wanneer je zo’n 6lgw kunt uitspreken als 'OPkalefateren' (klemtoon op eerste lettergreep) is het fout. Kan je het uitspreken als bv ‘Kaninefatenbrein’ (klemtoon op de vierde lettergreep) zit je goed.
Over het bepalen van de hoofdklemtoon in samengestelde woorden:
Bij samenstellingen die zijn opgebouwd uit twee zelfstandige naamwoorden valt in het merendeel van de gevallen * de hoofdklemtoon op het zelfstandig naamwoord links.
Bij samenstellingen die zijn opgebouwd uit links een zelfstandig naamwoord en rechts een bijvoeglijk naamwoord valt in het merendeel van de gevallen * de hoofdklemtoon op het bijvoeglijk naamwoord rechts.
* samenstellingen met twee zelfstandige naamwoorden die eindigen op het begrip ‘heid’ zijn vaak de uitzondering op het bovengenoemde regeltje.
Lastiger wordt het om de juiste hoofdklemtoon te horen in samenstellingen die bestaan uit meer dan twee elementen. Die kan je dan wellicht het beste hier in de groep gooien ;)
Tot slot: ook de context kan heel belangrijk zijn. Bij een duidelijke ‘vergelijking’ of een duidelijke ‘tegenstelling’ kan het accent in zo’n 6lgwoord zomaar verspringen.
Laatst bewerkt: 10 mei 2022 11:57 door Remko Koplamp.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Veiligheid voor alles 10 mei 2022 06:57 #8

  • Nando Leydes
  • Nando Leydes's Profielfoto
  • Offline
  • Gedreven forumlid
  • Berichten: 125
  • Ontvangen bedankjes 231
Dankjewel voor deze uitgebreide aanvulling, Remko. Heel handig om wat praktische handvatten te hebben.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Veiligheid voor alles 10 mei 2022 07:00 #9

  • Nando Leydes
  • Nando Leydes's Profielfoto
  • Offline
  • Gedreven forumlid
  • Berichten: 125
  • Ontvangen bedankjes 231
Wim Meyles schreef :
Alleen gebruik je nu ‘afleiden’ in twee opeenvolgende regels.

Ik laat het zo, Wim. Het laat denk ik goed de tegenstrijdigheid zien. Juist datgene wat waarschuwt tegen afleiding, is hetgene dat afleidt.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Veiligheid voor alles 11 mei 2022 08:33 #10

Beste Nando,
Het is wellicht mosterd na de maaltijd, maar de klemtoon licht m.i. toch echt op de derde lettergreep: superAFleidende. De hoofdvorm is AFleiden en er is geen taalkundige reden om de klemtoon te verschuiven (afLEIden). Als je de prefix super gebruikt voor een woord met de klemtoon op de tweede lettergreep, bijv. geLEIdend, is het overigens nog steeds geen garantie voor ob-geschiktheid, want dar valt de klemtoon op de eerste lettergreep: SUpergeleidende.
Groet,
Manuel
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Nando Leydes

Veiligheid voor alles 11 mei 2022 09:05 #11

  • Nando Leydes
  • Nando Leydes's Profielfoto
  • Offline
  • Gedreven forumlid
  • Berichten: 125
  • Ontvangen bedankjes 231
Dankjewel voor je toevoeging, Manuel.

Het blijkt toch een stuk lastiger om een ob-woord te bedenken, dan ik had verwacht.

Als ik je uitleg lees, dan denk ik dat je gelijk hebt. Toch zou ik dit woord altijd uitspreken met een klemtoon op de vierde lettergreep. Ik vind het anders raar klinken. Zou dat streekgebonden kunnen zijn?
Laatst bewerkt: 11 mei 2022 09:06 door Nando Leydes.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Veiligheid voor alles 11 mei 2022 09:13 #12

Hoi Nando,
Het kan zeker lastig zijn. Soms zit zo dactylisch te lezen dat je niet hoort dat een klemtoon eigenlijk verkeerd staat. Zelfs de grote meester heeft een heel enkele keer tegen de vierde lettergreep gezondigd. Als ik twijfel, pak ik nog wel eens de woordenboeken erbij. Maar die geven soms verschillende klemtonen aan...
Groet,
Manuel
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Veiligheid voor alles 11 mei 2022 17:39 #13

  • Remko Koplamp
  • Remko Koplamp's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 1522
  • Ontvangen bedankjes 1075
Het klopt niet helemaal wat je stelt Manuel.
Er is wel degelijk verschil in de beklemtoning van het bijvoeglijk naamwoord "afleidend" (klentoon op de tweede lettergreep) en het werkwoord "afleiden" (klemtoon op de eerste lettergreep)
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Veiligheid voor alles 11 mei 2022 18:04 #14

Verhip Remko,
AfLEIdend is inderdaad als apart lemma in de Van Dale opgenomen. Mijn logische redenering gaat dus inderdaad voor dit en enkele andere specifieke woorden (zoals AANvullen vs. aanVULlend) niet op. Wat is de Nederlandse taal toch lekker (not) inconsequent..;)

@Nando,
Mea culpa.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Tijd voor maken pagina: 0.152 seconden

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

De dooievaar

dooievaar
 
 
Een witte veer waait op de wind,
Een zwarte veer drijft in de sloot.
Waar is de Dooievaar naartoe?
Waar zou hij zijn gebleven?

We vroegen het een Hagenaar.
Die zei: ‘Hè, is ie weg? Wat raar.’
We vroegen ’t een Egyptenaar.
Die zei: ‘Ik zag hem vorig jaar.’

We vroegen het een steunpilaar.
Die zei: ‘Het nest voelt minder zwaar.’
We vroegen het een makelaar.
Die zei: ‘Piekfijn en instapklaar.’

We vroegen het een weduwnaar.
Die zei: ‘Hij is nu vast bij haar.’
We vroegen het een moordenaar.
Die zei: ‘Zijn botjes liggen daar.’

We vroegen het een lepelaar.
Die zei: ‘Hij smaakte nergens naar.’
We vroegen het een leugenaar.
Die zei: ‘Daar is geen woord van waar.’

Soms zien we ergens even
een schaduw overzweven.
Waar is de Dooievaar naartoe?
Waar zou hij zijn gebleven?

We vroegen het een vogelaar.
Die zei: ‘Hou nou je snavel maar.’