
Je moet ook alles uitleggen, zelfs als je geen hermetische poëzie schrijft
Een rimpeling – het water trekt weer glad
Een ademtocht deed het kortstondig beven
(De metafoor is hier een mensenleven:
Er woedt geen stormweer in een pierenbad)
(De redactie is verheugd dat zij aalmoezenier Koelewijn, ondanks zijn drukke werkzaamheden, toch bereid vond in deze dagen een gedachte aan de lezers van Het vrije vers aan te bieden die wat dieper gaat dan het normaal gebodene. De aalmoezenier verzocht nog mee te delen dat hem eerst ontgaan was dat het pierenbad hier óók als een metfoor van het mensenleven gezien moet worden en er in dit gedicht dus sprake is van meerdere lagen en dubbele bodems en biedt hiervoor zijn verontschuldigingen aan.)

Zijn achtergrond daar kon het niet aan liggen
want hij kwam uit een welgesteld gezin,
zijn pa was boer, zijn moeder dus boerin.
Hij groeide op met varkens en met biggen.
De Landbouw Hogeschool in Wageningen
doorliep hij met het allergrootst gemak,
de Roofbouw was zijn favoriete vak
maar ja, daar staan ze hier niet om te springen.
Vandaar dat hij in droefenis en wrok
als dakloos man naar Amsterdam vertrok,
waar hij in natte winterkoude nachten
een brug als slaapplek vond aan één der grachten.
Maar ’t Kerstdiner geniet hij uitermate,
hem opgediend door Mien, een Heilsoldate.


Unchain my heart, my friend
Cry me a river now
Spastische coveraar
Luchtgitaarvent
Wie zong niet mee met zijn
Rocklegendarische
Feels like forever en
High time we went

Het urenlange overleg ten spijt,
Nog steeds is er geen oplossing gevonden,
De twee partijen, blijven zij verbonden,
Of raken zij elkaar voor altijd kwijt?
Zo loopt dit jaar niet uit op een festijn:
Mark Rutte vreest de Kerst als een konijn.

Ging er een dichter heen?
Of slechts een sterveling
Die ons voorafging
Naar waar wij ooit gaan?
Zo hij iets was, dan een
Radiokootwijker
Ach, enkel steen
Krijgt een tweede bestaan
In een gesprek met Drs. P zei de laatste dat het ollekebolleke voor elke gelegenheid geschikt was, waarop Cees tegenwierp dat het hem voor uitvaarten toch niet de geeigende versvorm leek. Nu hij me toch niet meer tegenspreken kan: bij deze Cees.
En voor wie sputtert dat 'volgens de nieuwe spellingregels' het zeslgrwrd niet kan: het dak op met die nieuwe regel, ik hou me aan wat ik van juffrouw Banga geleerd heb op de School met de Bijbel.

Ik voel de treurnis in mijn lichaam komen
zodra de kerstboom in de kamer staat
en warme tranen uit mijn ogen stromen,
die sporen trekken over mijn gelaat.
Mijn droefenis is niet meer in te tomen,
het plaagt mij als een onontkoombaar kwaad.
Ik voel de treurnis in mijn lichaam komen
zodra de kerstboom in de kamer staat.
Vanwaar, vraagt u zich af, die waansymptomen?
Ik zeg het u, het komt door het gebraad
dat eerdaags in de hete oven gaat.
Van mijn konijn wordt nooit meer iets vernomen.
Ik voel de treurnis door mijn lichaam stromen
zodra de kerstboom in de kamer staat.

Leve het rolmodel!
Kijk die Yolanthe eens
Is dit geen toonbeeld
Van inburgering?
Uiterst geslaagd toch, die
Metamorfose-act
Nu rest alleen nog
Zo’n kopvoddending
Er is flinke commotie ontstaan over het uiterlijk van Yolanthe Sneijder Cabau. Gister zat ze aan tafel bij RTL Late Night en leek het of de vrouw van Wesley Sneijder een metamorfose had ondergaan.

Ons eerste samenzijn na vele jaren
Herinnert ons er allebei weer aan.
We waren stoer in woorden en gebaren,
Je zag ons altijd met zijn drieën gaan.
Hij wilde steeds een nieuwe weg inslaan,
Want nooit zag hij problemen of gevaren.
Vooraf zag ik wat praktische bezwaren,
nu ben ik blij om hier naast jou te staan.
Hij wou iets groots doen tijdens volle maan.
Wij hadden heel veel mitsen, heel wat maren.
Hij moest het klusje in zijn eentje klaren
en dat heeft hij uiteindelijk gedaan.
Terwijl we zwijgend in ons glaasje staren
proef ik opeens de ziltheid van een traan.
Ik heb Cees van der Pluijm niet gekend, maar weet nog precies wanneer ik zijn naam voor het eerst las. Drs. P schreef enthousiast over een Nijmeegse student die een geheel eigen sonnetvorm had verzonnen, het Nijmeegs sonnet.
Bovenstaand gedicht is een bewerking van een ellenlang blank vers; de inhoud heeft dus niets met Cees van der Pluijm te maken, de vorm des te meer. Deze versie bevalt me eigenlijk beter dan het origineel. Beide gedichten hebben dezelfde titel, waarvan u de betekenis zelf kunt googlen.

Vraagbaak en leermeester
Treurnis en onbegrip
Hein was beslist in
Een rottige luim
Waarom koos hij voor zijn
Levensvernietigend
Handwerk een prachtmens als
Cees van der Pluijm

De smart was innig toen er werd ontdekt
Dat Cees nu deze wereld is ontstegen
Hij was aimabel, en had intellect
Hij schreef en declameerde zeer gedegen
Zijn zinnen waren mooi aaneengeregen:
Hij stond dan ook bekend als goedgebekt
Dit nieuws, waar het humeur zo van betrekt
Maakt allen slechts verdrietig en verlegen
Een man die levensvreugde had verstrekt
Aan vrienden, want hij was hun toegenegen
Hij had er dan ook vele, allerwegen
Zij voelden voor hem altijd groot respect
''Wij blijven slechts met moeite opgewekt
En kunnen er ternauwernood nog tegen.''*
*uit 'Kritisch Feestlied'

Zet de computers uit
De loopbanden stil
Stop pompen en het motoriek
Sluit de expeditie af
Druk persleidingen leeg
Duw hekken voor de poort
Leg sensoren lam
Schuif signalen doof
Fluit de allerlaatste stoot
Maak balansen op
Vergeet wat is geweest
Verdeel wat is gewonnen
Foto René Wouters
Zojuist bereikt ons het ontstellende bericht dat Cees van der Pluijm is overleden, mentor en promotor van het light verse in Nederland.
Zijn verdiensten op dit terrein zijn nauwelijks in woorden te vatten.
Sinds zijn studententijd, toen hij bevriend raakte met Drs. P, is hij een onvermoeide pleitbezorger geweest voor het vormvaste, al dan niet lichte gedicht, zonder zijn ogen te sluiten voor andere vormen van poëzie.
In woord en geschrift de drijvende kracht achter vele zaken (Versvormen van Drs. P, schrijver van een Teleac-cursus verhalen en gedichten schrijven, samensteller van bloemlezingen en schrijver van een klein, maar krachtig poëtisch oeuvre) zal deze erudiete en eloquente duizendpoot, zanger, gastheer, leraar en voorvechter van homorechten zeer gemist worden door de zeer, zeer velen die zich in de warmte van zijn vriendschap koesterden.
Zijn afscheid van dit leven mag apotheotisch genoemd worden: de laatste twee jaren van zijn leven besteedde hij aan het schrijven van een boek over zijn geliefde geboorteplaats Radio Kootwijk, dat met overdonderend succes gepresenteerd werd.
Dat deze presentatie tevens zijn afscheidsfeest was, mag als een wel bijzonder wrange gril van het Lot beschouwd worden, maar gaf velen tevens de gelegenheid hem nog een laatste keer te zien in zonnige omstandigheden.
Zelfs bij zijn eigen dood wist hij het beste te omschrijven wat nu in ons omgaat aan verwarde gevoelens en pogingen troost te vinden. De dag voor hij onverwacht met spoed in het ziekenhuis werd opgenomen was dit zijn laatste bericht op Facebook:
Cees van der Pluijm:
"beleefde een van de bizarste weekends in zijn leven. 7000 mensen bezochten Gebouw A in Radio Kootwijk. De toegangswegen werden door de politie afgezet bij Assel en Hoog Buurlo. Mensen werden de snelweg opgestuurd naar de afslag Kootwijk, waardoor er een file op de A1 ontstond. Velen eindigden ergens in het zand en moesten 5 tot 7 kilometer lopen om Gebouw A te bereiken. Ik heb bijna 1000 handtekeningen mogen plaatsen in evenzovele boeken. Bezoekers kwamen uit de verste uithoeken van het land naar Radio Kootwijk, vaak gemotiveerd door een van de radio-interviews die ik mocht geven (vooral Radio 1 op donderdag jl. raakte een gevoelige snaar). Ik zag oud-dorpsgenoten terug van veertig jaar geleden. Familieleden verrasten me met hun onverwachte en ontroerende aanwezigheid, buren kwamen een kijkje nemen en tal van Radio Kootwijkers droegen bij aan de bijzondere sfeer en het succes. Het was overweldigend. Mijn begrafenis had niet succesvoller kunnen zijn en als klap op de vuurpijl: ik leef nog!"
En dat zal hij nog lange tijd blijven doen in veler harten en gedachten.

Ik staar verbijsterd naar mijn boekenkast
Verdomme Cees, dat was de afspraak niet
Ik zou als eerste gaan en jij zou erven
Geen rede aan mijn graf van jou, geen lied
En iemand anders zal de boel verwerven
Het was dus mooi voor niks, dat testament
Nu alles instort peins ik bij je sterven:
‘Het gaat nooit om de vorm, maar om de vent’
Terwijl nóg een gedachte mij verrast:
Wel gek, je was geen vadertype Cees
Waarom voel ik mij toch opeens een wees?

Paus Franciscus: "Ooit zullen we onze dieren weer zien in de eeuwigheid van Christus. Het paradijs staat open voor alle schepselen van God."
Kent u bacteriën?
Gods creaturen, niet?
(Kijk, dit was nou
Een retorische vraag)
Dus het vervelende
Toxischeshocksyndroom*
Vormt in de hemel
Een eeuwige plaag
Zie je die engelen?
Krabbend en etterend
Met een kortaf
Hallelujagezang
Hier heb je niks aan je
Antibiotica:
Eeuwige syfilis
Duurt heel erg lang
*Toxischeshocksyndroom: ernstige aandoening door een bacterie. Die zit op uw huid, dus als u sterft gaat die stafylokokkenstam mee naar de hemel en sterft daar niet uit.

Wie in een scherpe shop wil opereren
Met herenmode, pads of perensap
Moet schamperen, doceren, redeneren
Als persman, moeder, menner opmarcheren
Dat is je ware ondernemerschap

1
Vandaag weer eens de fiets bestegen
Dat hoefde nou niet zo voor mij
Maar verder valt het hier niet tegen
2
Vandaag weer eens de fiets bestegen
(Hier dé manier van voortbewegen)
Een bos gezien en heel veel hei
Dat hoefde nou niet zo voor mij
Natuur was dat niet iets voor legen?
Nou ja, de dag is weer voorbij
Maar verder valt het hier niet tegen
3
Vandaag weer eens de fiets bestegen
Zij wou graag naar een reuzenkei
En fietsen is naar men mij zei
Hier dé manier van voortbewegen
Een bos gezien en heel veel hei
Dat hoefde nou niet zo voor mij
Natuur was dat niet iets voor legen?
Nou ja, de dag is weer voorbij
Vanavond iets van balkenbrij
En morgen zwaarbewolkt met regen
Maar verder valt het hier niet tegen
Denken jullie aan de Groeidichtwedstrijd? De voorwaarden lees je op 1 november.

Roomijsverorberaars!
Suikerbietplasticmarkt
zit in de lift en dat
komt goed van pas
Straks is een stuk uit het
bioafbreekbare
bakje nog zoeter dan
roomijs ooit was
(De komende jaren worden waarschijnlijk miljardeninvesteringen gedaan in bedrijven die suikerbieten kunnen omzetten naar plastic.)