Het vrije vers

Bevrijd van vormloosheid

Omdat light verse lééft

Inleiding 

Zo gaan die dingen

Verloren in de nevel van de tijd
Schreef ooit een volk zijn vrome liedjes neer
Op deze basis volgden snel ook plichten

Want ritueel bepaalt een ware leer
En slechts met regels kun je mensen stichten
Dit vraagt weer om deskundig commentaar

Van lieden met diepzinnige gezichten
Die debatteren ernstig met elkaar
En daaruit volgt dan weer een godsdienststrijd

Dat leidt tot veel geloven op den duur
En tot een brede stroom literatuur

De heilige schriften der Indiërs, de veda's, stammen van 1200 v. Chr. Aanvankelijk bestonden ze uit heilige liederen (mantra's), waarschijnlijk nog van de Ariërs en later, toen de godsdienst zich formaliseerde kwamen daar voorschriften (de Brāhmana's) bij. Tussen 1000 en 200 v. Chr. werden de Upanishaden, filosofische verhandelingen, toegevoegd. De verschillende stromingen en scholen binnen het hindoeïsme baseren zich op de Veda, of gedeelten daarvan, of zetten zich daar tegen af, waardoor ze er toch mee verwant zijn. Het beruchte kastenstelsel komt van de tot 500 overheersende Brahmanen die erg op regelgeving, offers en rituelen gesteld waren. Het hindoeïsme is in wezen een vergaarbak van religieuze experimenten met meer dan 33.000.000 goden in hun pantheon en zeer flexibel. Krishna, een incarnatie van God: 'Hoe mensen ook nader tot mij komen, ik verwelkom ze, want het pad dat ze vanuit alle richtingen volgen, voert naar mij.' Het wezenlijke kenmerk is spiritualiteit: geen ander cultuur houdt zich zo bezig met de menselijke geest en zijn relatie tot het universele.



De Upanishaden -verschillende auteurs, 1000-200 v. Chr.

Het Grote Wiel

Wat is de mens? Niets dan een lemen pot
Het Ik, de Geest en dromen? Slechts glazuur
Het Zelf zit hier als Inhoud ingesloten

Die Eeuwige Getuige kent geen duur
Dit Al is aan die Ene ooit ontsproten
Die zelfs al voor de Goden heeft bestaan

En wordt de pot ook steeds weer stukgestoten
De Inhoud die zal daarmee niet vergaan
Het breken van het baksel is zijn lot

Steeds resten er slechts scherven na de val
En Inhoud is weer deel van het heelal

 De upanishaden vormen de grondslag voor alle hindoe-stromingen. Het bestaat uit dialogen, discussies en gedichten over de aard van de menselijke natuur. Naast het goddelijke principe, het Absolute, Brahman, stellen zij het Zelf, het ātman; wat ik ben is niet het vergankelijke lichaam, niet de veranderlijke geest en gevoelens, niet het bewustzijn in waken of slaap: wat ik ben is de getuige van alles wat in deze toestanden blijft voortduren.




Chārvāka ca. 600 v.Chr.
 

Vooruitdenkend

Slechts wat het zintuig waarneemt dat bestaat
Zodat moraliteit illusie is
Het afgeleide valt niet waar te nemen

Er is slechts onoprecht getuigenis
En zéker in godsdienstige systemen
Daar is men steeds op eigen voordeel uit

En zelfs het zintuig kan geen Waarheid claimen
Omdat ook hier ik geen bedrog uitsluit
Slechts bij Gezond Verstand daar vind u baat

Er is ook geen verplichting door het Lot:
Het hoofddoel van het leven is genot  

Verwierp het bestaan van God en het Zelf. Accepteerde ver voor Hume enkel zintuiglijke waarneming omdat deductie onmogelijk of onnodig is: niets is met zekerheid kenbaar, alleen het gezond verstand. Het bewustzijn is stoffelijk en ontstaat zoals alcohol ontstaat door fermentatie van de juiste ingrediënten. Godsdienst is ontworpen ten nutte van de priesters die giften willen. Van de vier traditionele hindoewaarden zijn plicht (dharma) en bevrijding (moksha) niet-zintuiglijk, dus onzin. Hoofddoel in het leven is genot (kama) -met mate om ziekte te vermijden- en rijkdom (artha). Elk middel om dit te bereiken is geoorloofd. Zijn volgelingen schreven ver voor Macchiavelli handboeken voor heersers met het credo 'het doel heiligt de middelen.'




De Boeddha (Siddhārtha Gautama) ca. 563-ca. 483 v. Chr.

Kringloop

Het leven dat is niets dan enkel leed
Begeerte is de oorzaak van dat kwaad
Dat kunt u door Het Pad van Acht beperken:

Het juist begrip en denken, juist gepraat
Het juiste doen en moeite, juiste werken
Het juist bewustzijn, richtend op één punt

Wij zijn slechts lijf, gevoelens en bemerken
Dat sterft en weer illusie wordt gegund
Waarbij steeds aan een keten wordt gesmeed:

Door daden en begeerte groeit ons lijden
Slechts doven door het Pad kan u bevrijden



In zijn eerste preek na zijn verlichting onderwees hij de Vier Waarheden: het leven bestaat uit lijden (dukha); dit lijden wordt veroorzaakt door dorst (tanha), of begeerte; er is een manier dit lijden op te heffen; de uitweg is het Achtvoudige Pad. Door een eindeloze keten van oorzaak en gevolg keren de vijf persoonlijk -heidselementen die de illusie van het ik oproepen in hun verschillende samenstellingen (veroorzaakt door daden in het verleden) terug en hunkert dit 'Zelf' er steeds weer naar de vergankelijke zaken die het aanschouwt als echt en blijvend te beschouwen. Door het Achtvoudig Pad kan men ontsnappen aan de kringloop van begeerte, haat en waan en uitdoven in het nirvāna. Over dit nirvāna deed hij geen uitspraken; misschien past hier het idee van brahman als stilte: 'noch dit, noch dat.'

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

Het vierde Open Nederlands Kampioenschap Light Verse-dichten.

Lichtvoetig
 
STEM (Stichting Taalpodium Emmen) organiseert LICHTVOETIG lV,
het vierde Open Nederlands Kampioenschap Light Verse-dichten.

Het kampioenschap bestaat uit twee onderdelen:

-inzending van 3 gedichten in een vaste vorm

-een openbaar optreden voor publiek en een deskundige jury op
zondag 25 oktober 2020 om 14.00 uur bij Eetcafé Groothuis,
Stationsstraat 75 in Emmen.
 
Van de beste ingezonden gedichten wordt door STEM een light
verse-gedichtenbundel uitgebracht.
 
Aan de wedstrijd is voor de eerste prijs een geldbedrag verbonden
van € 300,-- de tweede prijs bedraagt € 200,-- en de derde prijs
bedraagt € 100,--.

Wedstrijdreglement:

Meedoen kan onder de volgende voorwaarden:

1.Vorm en inhoud

De jury verwacht inzendingen van drie niet eerder in druk
verschenen light verse-gedichten in een vaste vorm. Met
vaste vorm wordt bedoeld o.a. het ollekebolleke, de sonnettette,
een sonnettine, een sonnet in welke vorm dan ook, de villanelle,
het onzijn of wat er op dit gebied ook maar gebruikelijk is.
 
 
Zie voor de definitie van Light Verse: www.hetvrijevers.nl/index.php/over-light-verse
en voor de versvormen bijvoorbeeld Versvormen, leesbaar handboek van Drs P.
 
 -De gedichten dienen te worden geschreven in het Nederlands of
in een streektaal.

 2.Selectie-jury

-De inzendingen worden beoordeeld door een jury onder
voorzitterschap van Light Verse-dichter Ton Peters, met dichter/
schrijver Nicolette Leenstra, light-verse dichteres Inge Boulonois
en de tweevoudig Nederlands Kampioen Light Verse-dichten Machiel Pomp.  

-De selectie-jury selecteert op basis van anonimiteit.

-De selectie-jury selecteert de gedichten die in de bundel worden opgenomen.

-De selectie-jury en een dag-jury bepalen op 25 oktober 2020 de
winnaar. Inzenders waarvan gedichten worden opgenomen in de
bundel ontvangen persoonlijk bericht en krijgen een exemplaar
van de bundel.

3.Publicatie

-Met het inzenden van de gedichten stemt een inzender in met
mogelijke publicatie.
 
-Het copyright blijft bij de auteur.

4.Shortlist

De shortlist van de beste inzendingen wordt bekendgemaakt op
uiterlijk 1 oktober 2020. Over de uitslag wordt niet gecorrespondeerd.

5.Finale

De inzenders waarvan de bijdragen als beste worden beoordeeld
worden uitgenodigd hun voordracht in de finale te Emmen te doen
op zondag 25 oktober 2020.                             Extra finale-eis:
Van de finalisten verwacht de jury een light-verse gedicht over een
actueel item van dat moment.

6.Inzenden

-Insturen/mailen van de gedichten is mogelijk tot 01-08-2020.

-Inzendingen kunnen worden gemaild naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
of worden gezonden naar
Secretariaat STEM., t.a.v. mevrouw H.J. Katerberg,
Laan van de Eekharst 213, 7823 AE Emmen.
 
-Bij de inzending dient men naam, adres, woonplaats,
telefoonnummer en e-mailadres te vermelden.
 
Nadere informatie:
-Stichting Taalpodium Emmen
-www.taalpodiumstem.nl
-Facebook: STEM Taalpodium Emmen