Het vrije vers

Bevrijd van vormloosheid

Omdat light verse lééft

      De Rationalisten                              
Benedict de Spinoza  1632 – 1677

Maar één substantie – God of de natuur –
Kent zeer veel attributen, waar de mens
Slechts uitbreiding en denken kan bestrijken

Natuur of God is Oorzaak zonder grens
Begrip zal altijd naar de einder wijken
En uit het oogpunt van de Eeuwigheid

Bestaan geen kwaad of zondige praktijken
Wij weten niets van Gods totaliteit
En missen inzicht: God blijft steeds obscuur‘

Obscuur?’ sprak God, ‘Ik snap niks van Spinoza:
Wat schrijft die man verduiveld moeilijk proza!’


Schreef de Ethica ordine geometrica demonstrata (ethiek gedemonstreerd in geometrische orde) wat algemeen als een moeilijk boek beschouwd wordt.
Er is slechts één substantie met een oneindig aantal attributen dat we God of de natuur kunnen noemen. De eindige mens kent er maar twee: uitbreiding en denken. Lichaam en geest zijn niet meer dan twee manieren om de werkelijkheid te bekijken. In deze werkelijkheid (oneindig, zijn eigen oorzaak en volmaakt) is geen ruimte voor onafhankelijke causale handelingen van de mens die hier slechts onderdeel van uitmaakt: de mens is zich bewust van zijn handelingen maar niet bewust van de oorzaken. Het enige individuele is het universum als geheel. Het zich hiervan bewust worden is een bevrijding van onwetendheid over de eigen ware aard. Sub specie aeternitis (in het licht van de eeuwigheid) bestaat geen kwaad. Wat kwaad lijkt, lijkt dat daar we inzicht missen om het geheel te zien: dat alles een noodzakelijk deel uitmaakt van de goddelijke werkelijkheid.

Uit: Dat peinst en piekert maar

 





Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

Hart (Pi-sonnet)



Hij heeft geen puf. Zijn adem piept en fluit.
In schuifeltred komt hij maar net vooruit.
Hij sleept zich door de veel te lange dagen.

Je hebt geen hart als je geen actie neemt.

Wat maakt zijn leven minder lamgeslagen?
“Een ander hart”, beweert de therapeut,
“dat er niet is”. De noodklok wordt geluid.
De overheid komt om het jouwe vragen.

Je hebt geen hart als je geen actie neemt,

want het wordt door het ziekenhuis geclaimd.
Zo gaat je lichaam harteloos ter aarde.
Voor hem voelt het nog wel een beetje vreemd
dat hij weer rennen kan langs bos en beemd.
Jouw hart geeft aan zijn leven nieuwe waarde.


(Het jaarlijkse pi-sonnet van Niels wordt dit jaar te laat geplaatst, niet omdat hij de deadline niet haalde, maar Stephen Hawking wel)