Nieuws
Rijmlijm
- Gegevens
- Geschreven door Jaap van den Born
Voor de rijmliefhebbers onder ons – en dat zijn er nogal wat op deze site - heeft Hugo Brandt (Battus) Corstius een boekje op de markt gebracht met, naar hij claimt, een voorbeeld van alle rijmparen in de Nederlandse poëzie, want, zegt hij: ‘Elk rijm is al eens gebruikt – hou er mee op.”
Het is een genot te lezen hoe dichters zich door de eeuwen in bochten gewrongen hebben om iets rijmends tot stand te brengen en tot welke vaak kreupele resultaten dit leidde en de aangedragen voorbeelden zijn dan ook meestal lachwekkend; soms bedoeld (Kees Stip, Drs. P), maar meestal niet.
Voor wie begrip heeft voor de opwinding en razernij die zich van Drs. P meester maakte bij het lezen van Achterberg (“Het geweer stond tegen een boom/ het was een achterlader, nog van mijn oudoom”) is een waarschuwing wel op zijn plaats: dit boek kan leiden tot een hartverzakking en totale geestverwrakking.
Dit rijmpaar akking/akking zul je missen in dit boek en dat is niet het enige.
Hoewel de auteur in zijn voorwoord zegt dat hij het geschreven heeft ”om alle rijmen op een rij te zetten die ooit in de Nederlandse poëzie gebruikt werden” zijn de omissies niet van de lucht.
Hij heeft van Drs. P wel ‘eup’ opgenomen (“Een gifslang beet mij…in de heup…/Zij is verdwe…nen in… het… kreup…”), maar niet ‘erfst’ (herfst/driewerfst) en ook mis ik in de gauwigheid ‘intig’ (“Een klacht van tafel twintig/ De eigenheimers smaken bintig’- van Ivo de Wijs meen ik) en het befaamde ‘binnenskieuws’ van Kees Torn.
Dat ik zelf ook nog eens op'herfst' gerijmd heb door in een gedicht als ik-figuur een kleuter de tanden uit te slaan en het ventje te dwingen antwoord te geven op de vraag welk feest na sinterklaas komt laat ik dan nog buiten beschouwing.
In het voorwoord doet de schrijver hatelijk tegen mensen die rijm gebruiken in gedichten en ook op de achterflap staan misselijke opmerkingen en wordt gezegd dat de schrijver ten strijde trekt tegen het eindrijm en stelt hij dat eindrijm verboden moet worden.
Het Nederlandse rijm is, zegt hij, gestorven en dit boek is de grafgroet.
En hij besluit zijn gloedvolle betoog met : “Mocht een dichter dit boek gebruiken om een rijmwoord te krijgen, dan lach ik hem uit.”
Nou doen we dat ook niet, daar is Jaap Bakkers rijmwoordenboek voor, dat de schrijver in zijn inleiding ook noemt en wel als het beste rijmwoordenboek ter wereld.
Wat we ook niet doen is aannemen dat de schrijver de waarheid spreekt als hij zijn mening over rijm geeft; wij liegen als dichters ook immers de waarheid? En Hugo Brandt C. doet dit gaarne in proza, daarbij zijn werkelijke mening verstoppend in de tekst, bereikbaar via een sleutel.
Zo herinner ik mij een column van zijn hand, pakweg dertig jaar geleden, waarin hij iemand aan de kaak stelde als zijnde corrupt, minutieus vertellende hoe hij hem omkocht door een bankbiljet tussen de pagina’s 75 en 76 van een boek te leggen en dit hem toe te schuiven.
Probeer dit maar eens in elk willekeurig boek: dit is onmogelijk.
Ook in dit voorwoord is zo’n sleutel verstopt, tot nu toe onopgemerkt door de recensenten.
In de eerste alinea zegt hij: ‘Maar een gedicht waarin de regels aan hun uiteinde op elkaar lijken, zoiets gooi ik direct weg”.
(cursivering van mij).
Om aan het einde op te merken: ‘Ik ben alle Nederlandse poëzie die ik bezit (cursivering van mij) gaan herlezen en heb elk nieuw aangetroffen rijm genoteerd”.
En dat bezit van weggeworpen rijmende poëzie bestaat volgens het register uit het werk van maar liefst vierhonderdvijftien, vaak nog steeds rijmende dichters.
Maar de echte sleutel vind je op de achterflap: “..en voert aan de hand van honderden voorbeelden uit de Nederlandse literatuur een vurig pleidooi voor het vrije vers”.
Je voert natuurlijk geen pleidooi voor iets met louter voorbeelden van de tegenpartij: dan voer je een pleidooi tégen iets aan de hand van voorbeelden.
De sleutel is dan ook amper verholen: ‘en voert aan de hand van honderden voorbeelden uit de Nederlandse literatuur een vurig pleidooi voor Het Vrije Vers”.
Hugo Brandt Corstius: Rijmlijm, Uitgeverij De Harmonie, Amsterdam 168 pagina’s
Boekbespreking
- Gegevens
- Geschreven door Het vrije vers
Als christenen aan het dichten slaan is het meestal niet veel soeps, de onechtheid en gekunsteldheid druipt er vaak vanaf.
Huub Oosterhuis, Nel Benschop en zo.
Of de eerste bundel van de toen nog christelijke Hella Haasse, waarin zij nog van haar duister bloed spreekt.
Een verademing is dan ook de nieuwe bundel van Rikkert Zuiderveld, die eerder al aantoonde geen duister maar light-versebloed in de aderen te hebben met zijn dierenversjes (Van rococo tot roekoekoe) en die nu een bundel met serieuze sonnetten uitgebracht heeft waarin hij van zijn geloof getuigt.
DIt kwam hem dan ook op een bespreking in het zwaargereformeerde Nederlands Dagblad te staan (ND vrijdag 30 september) van Rien van den Berg, onder de titel Bijbelleesles van Rikkert Zuiderveld, die zo uit ons hart gegrepen is, moeten wij toegeven, dat wij het niet beter hadden kunnen zeggen en die we dan ook in zijn geheel overnemen:
Team Peter
- Gegevens
- Geschreven door Het vrije vers
Mocht je na de signeersessie van Kijkvoer & Leesgenot bij Hajenius in Amsterdam zin hebben in een avondje kleinkunst, neem dan een kijkje bij Peter van Rooijen met de voorstelling 'Team Peter'. Vrijdag en zaterdag speelt hij nog de try-outs van zijn avondvullende programma in het Rozentheater. Van Peter van Rooijen werd al een aantal gedichten gepubliceerd op het vrije vers, waaronder het prachtige Opa. De man kan acteren, is muzikaal en zijn vormvaste teksten zijn doorspekt met verrassende humor en taalvondsten.
Signeersessie Kijkvoer & Leesgenot
- Gegevens
- Geschreven door Het vrije vers
Morgen, vrijdag 30 september, zullen Drs. P en Michèl de Jong je exemplaar van Kijkvoer & Leesgenot met alle liefde van een krabbel voorzien. Omdat beide heren graag een sigaartje opsteken vindt de signeersessie plaats in het sigarenhuis P.G.C. Hajenius, Rokin 92-96, 16:00u - 17:00u.
Herfstnummer KortVerhaal
- Gegevens
- Geschreven door Het vrije vers
Het herfstnummer van KortVerhaal (voorheen De Tweede Ronde) is uit, met een Frans thema.
In Frankrijk lijkt het korte verhaal na Guy de Maupassant een gepasseerd stadium, althans een weinig vitaal genre, zodat zij voor hun keuze zijn uitgeweken naar de periferie: Ben Jelloun en Laroui zijn Frans-Marokkaanse auteurs, Benacquista is van Italiaanse, Agota Krystof van Hongaarse, Simenon van Belgische origine.
Blijven over de oude meester Marcel Aymé, en de nieuwe, Michel Houellebecq, die hier overigens vertegenwoordigd is met poëzie, het genre waarmee hij debuteerde.
Dit nummer bevat twee debuten, van Colson en Karelse; we begroeten als nieuwe medewerker Arnoud ter Haar, en er zijn vier bijdragen van eerdere debutanten, Beerendonk, Heijungs, Lenssen en Fasel. De overige auteurs in dit nummer, Bais, Lewin, Pointl, Snijder, Snijders en Waterdrinker, behoren tot de oude getrouwen.
In het volgende Winternummer zal weer ruim aandacht besteed worden aan light verse: bijdragen kunnen tot 1 november gestuurd worden, (het thema is dan dieren/beesten) zie voor hoe de site van KortVerhaal, rechtsonder aan te klikken.
Signeersessie
- Gegevens
- Geschreven door Het vrije vers
Op vrijdag 30 september signeren Drs. P en Michèl de Jong Kijkvoer & leesgenot bij Hajenius in Amsterdam. Van 16.00 - 17.00 uur kun je terecht op het Rokin 92-96 waar de heren te vinden zijn met een feestsigaar tussen de lippen geklemd. Ze zullen dus zwaar de dampen in hebben, maar niettemin je bundel minzaam van een krabbel voorzien.
Buitenlands nieuws
- Gegevens
- Geschreven door Het vrije vers
Het nieuwe nummer van Lighten Up Online is uit en te bekijken door een klik op de link rechtsonder.
Onder andere dit gedicht van Rob Stuart is daar te bewonderen:
The Second-Hand Poetry Salesman
Beauty, ain’t she? The sonnet. Miltonic, that one.
Doesn’t have the sharp break between the octave
And the sestet what you get in the Italian models.
Well, I hardly have to tell you that do I, John?
Moment you walked in I thought to meself, oi-oi,
Here’s a geezer what knows his verse. Only five
Iambs on the meter, believe it or not. ’Course, it’d
Break me heart in two to sell her, but if I knew she
Was going to a good library… Bit old-fashioned?
Yeah. Not really you, is it? Look, I’ll tell you what.
I’ll say one word to you, right? Haiku. Japanese.
Now these are timeless… Well, they are compact,
True. They’re good at that sort of thing in the Land
Of the Rising Currant Bun. Per’aps a tanka then.
That’s got a whole ‘nother fourteen syllables, see?
Listen old son, you want European, I got European;
Sestinas, odes, rondeaux… Or were you looking more
For a family poem? Could do worse than a limerick.
I got clerihews coming out me shell-likes. Cheapest
Pseudo-biographical quatrains in town… Ah,
You’ve spotted the villanelle. Wondered how long
It’d take you. Just have a butcher’s at them refrains,
Eh? Only one previous reader. Straight up. Old lady.
Never hardly even took it off the bookshelf,
Apparently. Scans like a dream. I got to tell you,
This bloke put in a very generous offer first thing
But I’d rather see her going home with you, chief.
You want to take her for a read-through?
Rob Stuart
Aanvullende mededeling
- Gegevens
- Geschreven door Jaap van den Born
Ik stel er prijs op te verklaren dat in het colofon van Weer of geen weer (zie de recensie van vorige week) vermeld wordt dat de illustraties van mijn hand zijn, maar dit geldt niet voor de bijgevoegde karikatuur van Drs. P.
Ere wie ere toekomt: die is van de hand van Siegfried Woldhek.
Het geluk van een tafel
- Gegevens
- Geschreven door Het vrije vers