Het vrije vers

Voor en door plezierdichters

Met Forum, Vorm én Vent

Vandaag is het al weer acht jaar geleden dat Driek van Wissen overleed.
De Driekdag in café Wolthoorn & Co., ingesteld om hem te memoreren met poëzie, is dit jaar afgelast wegens pinksteren.






Zaterdag 19 september was een bijzondere dag in de wereld van het vormvaste dichten: in Ellemeet werd de vierde sonnettenkransenkrans in de geschiedenis van de wereldliteratuur gepresenteerd.
Vaderlandse geschiedenis is de titel.

De bundel is opgebouwd uit 14 kransen, iedere krans heeft één van de 14 hoofdlijnen uit de geschiedeniscanon als thema.
Dertig dichters hebben eraan meegeschreven, onder wie enkele dode (zoals Drs. P, Willem Kloos en Martinus Nijhoff), maar ook diverse levende (zoals Inge Boulonois, Machiel Pomp, Peter Knipmeijer, Remko Koplamp en Jaap van den Born).
Er werd voorgelezen, gepraat en gedronken (de wijn werd gesponsord door Plus Supermarkt uit Scharrendijke).
Ook de PZC besteedde aandacht: klik hier voor meer 
Besteed je vakantiegeld goed en koop deze bundel (met het ISBN bij iedere (internet)boekwinkel te bestellen).


Vaderlandse geschiedenis, uitg. Korreltje Zeezout / Brave New Books, 2018
Hilde van Beek & Bas Jongenelen (samenstelling)
ISBN 9789402169935,
149 blz. € 20,—



Lichtegedichtpubliek bij de presentatie


DRENTS LIGHT VERSE COLLECTIEF

6 mei. Leeuwarden kwam langzaam bij van een fantastisch bevrijdingsfeest. Het weer was on-Fries zalig. De binnenstad lag te soezen in mediterrane warmte en aan het water lagen mensen paradijselijk te zonnen. Het paradijs was inderdaad even teruggekeerd op aarde. Het lekkers dat er voor ’s middags op het programma stond, onderstreepte dat nog eens: de presentatie van Binnenkort uitverkocht, een coproductie van het Drentse Light Verse Collectief. Een bundel ollekebollekes van het illustere kwartet Rob Boudestein, Ben Hoogland, Gezienus Omvlee en Ton Peters. Hoe komt het Drentse collectief dat voor de helft uit Groningers bestaat in de Friese hoofdstad terecht? Goede vraag met een simpel antwoord.

Leeuwarden, culturele hoofdstad van Europa, heeft de diversiteit van het fenomeen taal als hoofdthema gekozen. Dus is er ook aandacht voor de kleine talen, waaronder het Limburgs en het Drents. De week waarin het Limburgs in de schijnwerpers stond, werd afgesloten met de opening van de Week van het Drents. En die opening werd verzorgd door het Huus van de Taol en de Stichting Het Drentse Boek met de presentatie van Binnenkort uitverkocht. Omdat ik zowel in het Limburgs als het ABN publiceer, was ik uitgenodigd om de presentatie mede op te luisteren en wat verstandige dingen te vertellen over het ollekebolleke. Ziehier een lange inleiding om bij de bespreking van de gepresenteerde bundel uit te komen.

BINNENKORT UITVERKOCHT

De bundel bestaat uit ruim zestig ollekebollekes, verbonden door een ijzersterk thema: beeldhouwwerk in de publieke ruimte van Groningen, Friesland en Drenthe. Een afbeelding in kleur van het bezongen kunstwerk gaat aan het commentaarbolleke vooraf. Er staan nogal wat kunstwerken her en der in Noord-Nederland. En het aardige is dat ze het Drents Light Verse collectief in hoge mate hebben geïnspireerd tot het schrijven van frivool dartelende ollekebollekes. Geen praatje bij een plaatje, hun gedichten. Integendeel. Rob, Ben, Gezienus en Ton tonen zich in hun interpretaties van de kunstwerken nuchtere Noorderlingen. Het type ‘doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg’. Gezien door de light-versebril van het illustere kwartet en beoordeeld met hun ‘doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg', als criterium, komen veel beeldhouwwerken in een wat pijnlijk daglicht te staan. Iemand moet een keer roepen dat de keizer geen kleren aan heeft: Boudestein, Hoogland, Omvlee en Peters zijn wat graag de ondeugende jongentjes die deze pijnlijke ontmaskering voor hun rekening nemen. Het openingsgedicht van Ton Peters is meteen raak.


Zevenhuizen – Alias Billie Turf – Dorothé Jehoel

Uiting van kunstenaar
Beeld van zijn dagmenu:
Donuts, een paasei
En twee staven drop

Enkel de flessen met
Spiritualiën
Staan er niet bij
Want de drank was al op

Ik zie het voor me. Ooit heeft een belangrijk persoon dit beeld onthuld. Een ambtenaar heeft een dag zitten zweten op een speech waaruit moet blijken dat de belangrijke persoon niet van de straat is. Dat hij verdomd veel affiniteit heeft met moderne kunst in het algemeen en met dit beeld in het bijzonder. Hij heeft de visie van de kunstenaar geprezen. Zijn moed om gebaande paden te verlaten en nieuwe wegen in te slaan. Een loflied gezongen over diens insteek vanuit conceptualiteit (of ontregeling, vervreemding etc.) te denken, bijna zeker geïnspireerd door Henry Moore, Giacometti en nog een paar grote namen, want die moeten er bij onthullingen en vernissages altijd vallen. Kortom, er is waarschijnlijk een emmer blablabla bijeen gebraakt, voordat het werk met veel aplomb aan de wereld werd prijsgegeven, waarna het glas kon worden geheven om alle Wichtigmacherei te begieten. En dan komt een paar jaar later een Uilenspiegel in de persoon van Ton Peters die het hele leugenbouwsel met acht korte regels onderuit haalt. Ik geniet. Nog een voorbeeld in dit genre, nu van Rob Boudestein, de stilste van de vier, maar een taalliefhebber pur sang die fijne, geestige ollekebollekes maakt vol spitse ironie.


Meppel – Object – René de Boer

Wachten veraangenaamd
Kunst bij een busstation
Stemt tot bespiegeling
Voor je vertrekt

Wat het verzinnelijkt?
Potverdriedubbeltjes
Laat ik eens gokken
Ik denk een object

Zoals vliegend ongedierte geschapen lijkt als prooi voor zwaluwen, zo lijkt de beeldhouwkunst gemaakt als schietschijf voor het light-verse van het Drentse Collectief. Niet alleen abstracte beeldhouwwerken kunnen rekenen op ironiserende belangstelling, ook figuratieve werken ontsnappen niet aan het kritische oog van het viertal en hun trefzekere pen. Wat te denken van dit fraaie voorbeeld, wat mij betreft een Hoogland ten voeten uit, sprankelend, humoristisch met een zekere terloopsheid, waardoor het venijn op het einde des te verrassender aankomt.


Groningen – Zittende jongeling – Frederik Engel Jeltsema

Beeldje van Jeltsema
Zittende jongeling
Is zo te zien
Naar wat warmte op zoek

Stoort u zich ook aan zijn
Ondervolkomenheid?
Dames, de pennen!
Wie breit hem een broek?

Het merendeel van de ollekes is in ABN, maar elke dichter heeft ook een paar gedichten in zijn streektaal opgenomen. Het is voor mij moeilijk uit te maken welke streektaal of dialect gebezigd wordt. Wel zijn de niet-ABN-gedichten ook voor een niet-Noorderling makkelijk te begrijpen. Wat dat betreft hebben de schrijvers duidelijk rekening gehouden met hun publiek. Ik heb het niet geturfd, maar ik vermoed dat Gezienus Omvlee het meest in zijn eigen taal dicht, het Drents. Desondanks neem ik hier een bijdrage van hem op in het ABN, een van zijn beste ollekebollekes waarin de thema’s Drenthe en taal samenvloeien en waarin hij de
kracht van zijn droge, dodelijke humor etaleert. De titel van deze bespreking is trouwens aan een van zijn bijdragen ontleend.


Zuidlaren – De wonderbaarlijke visvangst – Onno de Ruijter

Niet te geloven man
Dikke verhalen hier
Snoeken als zeekoeien
Waterkonijn

In het onstuimige
Zuidlaardermeergebied
Spreekt men geen Drents meer
maar Visserslatijn.

ALGEMENE INDRUK

Ik moet me inhouden om hier niet meer gedichten uit Binnenkort uitverkocht op te nemen. Een aantal heeft er immers al op het Vrije Vers gestaan. Daarom hier mijn algemene indruk.
Binnenkort uitverkocht is een verzorgd uitgegeven prachtbundel. De foto’s van de kunstwerken, voor het merendeel gemaakt door Jean Mus, zijn van prima kwaliteit en zijn onmisbaar voor een goed begrip van de ollekebollekes. Onder elk gedicht staat, in bescheiden druk, de herkomst en de titel van het bezongen beeld. Achterin is een overzichtslijst daarvan opgenomen, in alfabetische volgorde.
De naam van de auteur wordt onder elk gedicht in blauwe initialen vermeld. Ook de paginanummering heeft die kleur. Verder staat achterin een klein cv van de vier auteurs. Om het werk nog completer te maken is daar ook een QR-code opgenomen waarmee je een filmpje, gemaakt door Nina Bremer, kunt oproepen waarin de vier dichters een olleke voordragen. Een tweede QR-code biedt de mogelijkheid om de exacte plaatsaanduiding te vinden.

CONCLUSIE

De titel van de bundel is jaloersmakend goed gekozen. Ik zou uitgever en schrijvers gunnen dat hun ironische lef snel met een tweede druk wordt beloond.
Rob Boudestein, Ben Hoogland, Gezienus Omvlee en Ton Peters zijn stuk voor stuk vakbekwame light-versedichters. Als collectief hebben ze elkaar naar grote hoogte gebracht, zodat ieder het beste uit zichzelf heeft gehaald. Hun ollekes staan als een huis, zijn technisch nagenoeg perfect en eindigen praktisch allemaal met een rake clou. Binnenkort uitverkocht is een pareltje.

Binnenkort Uitverkocht
Drents Light Verse Collectief
ISBN 978-90-6509-245-8
Prijs € 12,00

www.hetdrentseboek.nl

www.huusvandetaol.nl


Coevorden – De drie podagristen – Charles Hammes

Bentheim naor Coevorden
Stukkie oet kuieren
Grensoverschriedend
Geteisterd deur jicht

Zuk divverderend met
Langnietnaorhoesgezang
Wuur underwegens de
Stemming verlicht


Gezienus Omvlee


Ballum – Dijkwachters – Frans Ram

Gure novemberdag
Mannen in oliegoed
Trekken de lijn aan de
Rand van de zee

Was dat een sein aan de
Marihuanaboot?
Nee joh die komt pas
Om kwart over twee


Ben Hoogland


Hoogeveen – De kerk op de rotonde – Filip Jonker

Beste gelovigen
Eigentijds kerkbestuur
Schuift oude misbruiken
Ferm aan de kant

Weg met de muren van
Ongeloofwaardigheid
Wij doen het voortaan
Volstrekt transparant

Ton Peters



Binnenkort Uitverkocht
is de titel van de nieuwe meertalige bundel van het Drents Light Verse Collectief bestaand uit Rob Boudestein, Ben Hoogland, Gezienus Omvlee en Ton Peters.
Een verzameling ollekebollekes in het Nederlands, Fries, Gronings en Drents over kunst in de openbare ruimte in Drenthe, Friesland en Groningen.
De bundel is een uitgave van het Drentse Boek in Beilen en wordt op 6 mei gepresenteerd in Leeuwarden Culturele hoofdstad van Europa tijdens Lân fan Taal (een van de activiteiten over minderheidstalen in Europa).
Even een voorproefje:


Kolderwolde - Venus van Kolderwolde – Evert van Hemert

Hâldsto fan wielderich?
Famkes lâns Oordenwei
Wachtsje op dy en binn’
Sûnder taboes

Hearlike froulju, meast
XXXL-formaat
Sjoch ik dy gau? Groetnis,
Fenus (mei poes)

Rob Boudestein


STEM (Stichting Taalpodium Emmen) organiseert LICHTVOETIG 2, het tweede Open Nederlands Kampioenschap Light Verse-dichten.

Het kampioenschap bestaat uit twee onderdelen:
-inzending van 3 gedichten in een vaste vorm
-een openbaar optreden voor publiek en een deskundige jury op zondag 28 oktober 2018 om 14.00 uur bij Eetcafé Groothuis, Stationsstraat 75 in Emmen.

Van de beste ingezonden gedichten wordt door STEM een light verse-gedichtenbundel uitgebracht.
Aan de wedstrijd is voor de eerste prijs een geldbedrag verbonden van € 300,-- de tweede prijs bedraagt € 200,-- en de derde prijs bedraagt € 100,-.

Wedstrijdreglement:

Meedoen kan onder de volgende voorwaarden:

1.Vorm en inhoud

-De jury verwacht inzendingen van drie niet eerder in druk verschenen light verse-gedichten in drie verschillende vaste vormen.

Met vaste vormen wordt bedoeld o.a. het ollekebolleke, de sonnettette, een sonnettine, een sonnet in welke vorm dan ook, de villanelle, het onzijn of wat er op dit gebied ook maar gebruikelijk is.

-De gedichten dienen te worden geschreven in het Nederlands of in een Nederlandse streektaal.

Zie voor de definitie van Light Verse: www.hetvrijevers.nl/index.php/over-light-verse en voor de versvormen bijvoorbeeld Versvormen, leesbaar handboek van Drs P.

2.Selectie-jury
-De inzendingen worden beoordeeld door een jury met onder andere dichter/schrijver Nicolette Leenstra, schrijver Jan Veenstra, en de light-verse dichters Ton Peters en Rob Boudestein.
-De selectie-jury selecteert op basis van anonimiteit.
-De selectie-jury selecteert de gedichten die in de bundel worden opgenomen.
-De selectie-jury en een dag-jury bepalen op 28 oktober de winnaar. Inzenders waarvan gedichten worden opgenomen ontvangen persoonlijk bericht en krijgen een exemplaar van de bundel.

3.Publicatie
-Met het inzenden van de gedichten stemt een inzender in met mogelijke publicatie.
-Het copyright blijft bij de auteur.

4.Shortlist
-De shortlist van de beste inzendingen wordt bekendgemaakt op 1 oktober.
Over de uitslag wordt niet gecorrespondeerd.

5.Finale
De inzenders waarvan de bijdragen als beste worden beoordeeld worden uitgenodigd hun voordracht in de finale te Emmen te doen op zondag 28 oktober 2018.
Extra finale-eis: van de finalisten verwacht de jury een light verse-gedicht over een actueel item van dat moment.

6.Inzenden
-Insturen/mailen van de gedichten is mogelijk tot 01-08-2018.
-Inzendingen kunnen worden gemaild naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
of ingestuurd naar het adres: Secretariaat STEM, t.a.v. mevr. H.J. Katerberg, Laan van de Eekharst 213, 7823 AE Emmen.
-Bij de inzending dient men naam, adres, woonplaats, telefoonnummer en e-mailadres te vermelden.

Nadere informatie
Stichting Taalpodium Emmen
www.taalpodiumstem.nl

of op facebook: STEM Taalpodium Emmen

Ivo de Wijs 4
Vanochtend werd op NPO1 een portret van Ivo de Wijs uitgezonden door Han Peekel. Op uitzendinggemist is de aflevering van TV-Monument terug te zien: 

https://www.npo.nl/tv-monument/31-03-2018/KN_1698452

Kun je er niet genoeg van krijgen? Op Tweede Paasdag staat het werk van Ivo in de schijnwerpers op het Mallejanfestival in Amersfoort. Verschillende artiesten zullen liedjes vertolken van de grootmeester en er wordt zowaar een nieuw Kabaret Ivo de Wijs opgetuigd. Neef Theo Danes zal het light verse van Ivo vertegenwoordigen. Hier vind je meer informatie over het gebeuren:

https://www.mallejanfestival.nl/



Huilende viskwekers
Talloos veel sierkarpers
Dobberden rond
Met hun buiken omhoog

Dankzij een gloednieuwe
Vijververversingspomp
Houden de mannen het
Goddank weer droog



zaterdag 19 mei van 15:00 tot 18:00
Dorpsplein 5, 4323 LJ Ellemeet

Op deze middag en aldaar zal de derde sonnettenkransenkrans het licht zien.
211 in elkaar gehaakte sonnetten vertellen de Nederlandse geschiedenis op dichterlijke en associatieve wijze. Over helden en antihelden, over dorpen en steden, over poëzie en kunst, over Neder en Land. Enfin, kom maar gewoon langs, hef het glas, koop de bundel voor € 20,- en maak een wandeling naar het strand.
Doen hoor.

Aan deze sonnettenkransenkrans schreven mee: Oscar van Asselt, Hilde van Beek, Marco van den Berg, J.C. Bloem, Niels Blomberg, Jaap van den Born, Paulus K.B. van den Bosch, Inge Boulonois, Bart Bruijnen, Femke Dunning, Ingeborg Haalboom, Anneke Haasnoot, Bert van den Helder, Martin Hulsenboom, Jan de Jong, Bas Jongenelen, S.H. Keukenmeester, Rutger Kiezebrink, Willem Kloos, Peter Knipmeijer, Remko Koplamp, Hannelly Krutwagen, Thomas van der Lee, Marino van Liempt, Anne-Marie Maartens, Nelleke Moser, Martijn Neggers, Martinus Nijhoff, Gezienus Omvlee, Ben Parsons, Joost Peters, Drs. P, Machiel Pomp, Lennard van Rij, Wout Waanders en Martijn Wijngaards.
Veel redenen dus om de bundel aan te schaffen.



Hij is weer voorbij, de Willem Wilmink Dichtwedstrijd 2018.
De door gastdichter Peter Knipmeijer opgegeven en verplicht te verwerken dichtregel was : “Daar kunnen ze me ’s nachts voor wakker maken”.
Winnaar werd Eric van Loo uit Utrecht met het rondeel : Stout rondeel, tweede werd Gerda Koppelman uit Almelo met het gedicht : Koningslied en derde Gerrit Rensink met het Twentse vers : ‘s nachens .
Dit jaar wat minder Hetvrijeversdichters in de toptien dan normaal, maar ze waren er wel, kijk zelf maar:

https://www.bibliotheekalmelo.nl/lokale-content/249-winnaars-dichtwedstrijd



Groen Links pleit voor een gedicht van Drs. P op een gevel in de Haarlemmerstraat.
Een plan vol toejuichenswaardigheid waarover hier meer te lezen valt.
Drs. P. woonde in Amsterdam op de Keizersgracht, om de hoek bij de Haarlemmerstraat.





Lichtvoetig, is de titel van het bundeltje dat ik met enige omwegen heb weten te bemachtigen. Vandaar deze wat late bespreking. Als ondertitel staat op de kaft dit kwatrijntje dat afkomstig blijkt uit een gedicht van Frits Criens:

Jubeltenen, navelsuizen
Aangeboren anemie
Eksterogen, haringkaken
Plus een hang naar hysterie

Lichtvoetig is uitgegeven door de Stichting TaalPodium Emmen en het bevat "een selectie van de beste inzendingen voor de STEM light verse gedichtenwedstrijd 2017", aangekondigd als het Nederlands kampioenschap light verse.
Welke criteria er golden om tot 'de beste' te komen wordt niet vermeld.
Het initiatief voor bundel en wedstrijd zijn desondanks lovenswaardig en leverden met Machiel Pomp een verrassende en vooral anonieme kampioen op.
Zijn drie gedichten in Lichtvoetig mogen er zijn. Als voorbeeld een douzijn, een van de twee zevenvoeters van Machiel Pomp, een handige versmaat om in voor te dragen.
Overigens is de titel van deze bespreking ontleend aan een ander gedicht van hem.

Mannen in uniform

van maart tot aan oktober kun je buiten amper spelen
een voetstap op het wegdek is behoorlijk linke soep
je hoort ze al van verre en je merkt: ze zijn met velen
hun naderende komst creëert nerveuze taferelen
de overige mensen vluchten haastig op de stoep

ze denderen de hoek om als een hongerige troep
instructies van de leider klinken na uit aller kelen
en echoën van voren door naar achter in de groep
ze teisteren de straten met hun continu geroep
je proeft het enthousiasme voor hun vaste rituelen

ze koesteren hun uierzalf, hun codes en jargon
die vijftigers in lycra in een wielerpeloton

Wie naar de echt grote light-versenamen zoekt, komt bedrogen uit. (Koudwatervrees? Niet door de selectie gekomen? Tegen het verkampioenschappen van light verse?) Volgers van Het vrije vers zullen een aantal namen in de bundel kennen.
En laat ik er maar geen doekje om winden: de verzen van deze HVV-dichters steken in het algemeen met kop en schouder boven de rest van de bijdragen uit.
De selectie wekt op mij soms de indruk dat de samenstellers niet echt de keuze hadden uit een kwalitatief rijk aanbod. Enkele anonieme voorbeelden ter staving:

Een hark in de moestuin

Het is frustrerend en het vreet me op
Ik smijt met schoffels en ik schop de schop
Geen groene vingers, alles fout gedaan
M'n hele tuin is op de schop gegaan

Regenworm

Een worm vierde feest in de regen.
Voor hem was de bui echt een zegen.
Hij kronkelde rond
in drassige grond
maar kwam toen een scholekster tegen.

Het zijn zulke rijmpjes die esprit missen, of die eindigen met een obligate clou, of die voelbaar taalplezier missen, of die soms onbeholpen zijn uitgewerkt en waarvan ik de indruk heb dat de maker m/v al blij was dat het werk erop zat, die van deze bundel een wat onevenwichtig geheel maken.
Ofwel mijn eerdere stelling over het gebrek aan keuze klopt, ofwel de samenstellers hadden geen vast idee van wat ze met light verse eigenlijk bedoelen waardoor er mogelijk pareltjes uit hun bestand ongedrukt zijn gebleven.
Laten we hopen dat het laatste waar is.

Gelukkig staan er naast de wat minder aansprekende verzen een heleboel gedichten in deze bloemlezing die de bundel toch lezenswaardig maken, met dank vooral aan Bertus Beltman, Niels Blomberg, Inge Boulonois, Frits Criens, Quirien van Haelen, Mischa van Huijstee, Frank Fabian van Keeren, Ko de Laat, Desi Leijnen en ja, ook Rikkert Zuiderveld, al zou die de regels voor het ollekebolleke nog eens goed moeten bestuderen.
Van geen van hen een voorbeeld, daarvoor moet u de bundel zelf op de kop zien te tikken, wat ik u wel aanraad.
Om te illustreren dat er in de bijdragen van de niet genoemde dichters hier en daar nog wel een aardig gedicht verborgen zit tussen minder goed uitgevallen broertjes, tot slot een kwatrijn van Jaap Ferwerda en een fop van Marion van Rooij.

Kind

Het kindje zit blij op zijn schommel
en kijkt peinzend voor zich uit
in het zonlicht zit een hommel
hoe trekt men die de vleugels uit?

Op een haan

Een jonge haan te Valkenswaard
is seksueel wat vreemd geaard
de ren staat bol van kipgekakel
getokt wordt van het 'wipdebacle':
'die haalt bij KFC zijn kicks
uit hot & spicy roasted chicks'

Hoewel Lichtvoetig niet meteen een bundel is waar men niet omheen kan, mag ik hopen dat STEM het niet bij deze ene uitgave laat. Wie zich op een af andere manier met light verse bezighoudt, zou ik zeker aanraden een bundeltje aan te schaffen ter lering en vermaak.

Lichtvoetig, diverse light-versedichters
ISBN 978-94-92546-20-3
Samenstelling: Jury wedstrijd NK Light verse en STEM-bestuur
Uitgeverij: Ter Verpoozing, Peize 2017
Prijs, inclusief verzendkosten € 13,50

 


Foto: decorontwerp van Jan P. Koenraads voor een scène in ‘De kelders van de gevreesde BVD’ in de show Een welgemeend olé voor Drs. P uit 1969 (NCRV, regie: Ruud Keers).

Door Joke Beeckmans gepubliceerd 5 januari 2018

Ieder jaar kloppen tientallen onderzoekers uit de hele wereld aan bij de TIN-collectie van UvA Bijzondere Collecties op zoek naar uniek materiaal uit de Nederlandse theatergeschiedenis. In de serie ‘Schatgravers van de theatercollectie’ laten we er een aantal aan het woord.
Michèl de Jong werkt aan een biografie over Heinz Polzer (1919-2015), beter bekend als de kleinkunstenaar, zanger, light verse-auteur, schrijver en tekstdichter Drs. P. ‘Als 12-jarig jongetje werd hem al “een flinke algemeene ontwikkeling”, “een benijdenswaardig taalgevoel” en “veel zin voor humor” toegedicht.’

Waarom Drs. P?
Ik was sinds mijn schooltijd al liefhebber van zijn werk, en raakte de laatste tien jaar van zijn leven ook tamelijk hecht met hem bevriend. We scheelden 65 jaar, maar dat maakte niet veel uit. We waren allebei het type van ‘de eeuwige student’.

Wat is je achtergrond?
Ik ben freelance historisch onderzoeker en tekstschrijver, ooit opgeleid als archeoloog. Voor het schrijven van een biografie blijkt dat geen onaardige combinatie. Er is niet zoveel verschil tussen het reconstrueren van het verleden aan de hand van potten en botten of het reconstrueren van een leven aan de hand van archiefonderzoek en interviews.

Wat zijn je bronnen?
Ik voer veel gesprekken met de laatsten der Mohikanen uit zijn jeugd, en met zijn latere vrienden en collega’s. Omdat hij relatief laat doorbrak – hij was toen al in de veertig – en dus vaak werkte met mensen die veel jonger waren dan hij, heb ik het geluk dat veel van hen nog in leven zijn. Verder ben ik hem gaan nareizen. Polzer werd geboren in Zwitserland, als zoon van een Nederlandse moeder en een Oostenrijkse vader. Ik heb er enkele stadsarchieven en zijn geboortehuis bezocht.

Ook in Nederland doe ik veel archiefonderzoek. Bij het gymnasium in Utrecht vond ik bijvoorbeeld een mooie overdrachtsbrief van de directeur van zijn basisschool. Als 12-jarig jongetje werd hem al ‘een flinke algemeene ontwikkeling’, ‘een benijdenswaardig taalgevoel’ en ‘veel zin voor humor’ toegedicht, maar men vond hem ook ‘een droomer’ en ‘buitengewoon onhandig’. Dat komt verbluffend overeen met de bejaarde man die ik later leerde kennen.

Wat trof je aan in de theatercollectie?
De P-collectie bestaat in feite uit twee delen. Eerder al werd een groot deel van zijn professionele archief, dat Polzer bij zijn vriend en officieuze schatbewaarder Ivo de Wijs had ondergebracht, overgedragen aan het TIN. Daarin zitten vooral liedteksten en manuscripten.

Het tweede deel bevat naast veel werkgerelateerde stukken ook correspondentie en persoonlijke documenten. Die papieren waren samen met zijn bibliotheek in zijn huis achtergebleven toen hijzelf en later ook zijn vrouw naar een verpleeghuis moest. Zijn uitgever en erfgenaam Vic van de Reijt heeft toen alles wat ook maar leek op een krabbel gered van de vuilnisman. De boekerij van Polzer is ondergebracht bij het Rotterdams Leeskabinet. De rest, een stuk of twaalf verhuisdozen vol ongeordende papieren, is naar de theatercollectie gegaan. De ontsluiting van dat archief doe ik erbij. Sinds de zomer kom ik daarvoor twee dagen per week vanuit Groningen naar Amsterdam.

Wat waren de mooiste schatten?
De laatste collectie is deels een neerslag van de laatste 20 jaar van zijn leven, maar er zitten bijvoorbeeld ook columns en reisverhalen bij die hij al in de jaren ’50 en vroege jaren ’60 schreef voor zowel Nederlandse als buitenlandse kranten als de Djakarta Miscellany. Daarin zie je zijn eerste voorzichtige stappen om zich te vestigen als schrijver.
Ook interessant is de correspondentie met Wim Kan. Die wilde dolgraag dat Polzer een liedje voor hem schreef, maar het lukte tot hun beider frustratie pas na lange tijd om tot één geschikt nummer te komen. Dat ene liedje heeft Kan nog gezongen tijdens de generale van de oudejaarsconference van 1966, maar het sneuvelde alsnog vlak voor de radio-uitzending.

Verder zijn er scripts, draairollen, decorschetsen en een handvol foto’s van zijn drie legendarische televisieshows uit de periode 1966-1970. Die zijn destijds maar één keer uitgezonden en daarna gewist. Doelbewust, zo wordt gefluisterd, omdat de NCRV niet meer met de inhoud geassocieerd wilde worden. Fascinerend zijn ook de aftitelingsrollen. Daarin zie je hoe hij met zijn pseudoniemen speelde. Als presentator en zanger wordt Drs. P genoemd, maar als tekstschrijver zijn prozaschuilnaam Geo Staad, naar de Zwitserse plaats Gstaad waar hij in de oorlog enige tijd verbleef.

En de grootste verrassing?
Het allerleukste was een nooit verstuurde envelop met mijn naam erop. Binnenin zat een gedicht waarin hij heel fraai en zonder ironie onze vriendschap bezingt. De brief was al gefrankeerd, maar door zijn verhuizing naar een verpleeghuis was hij er niet meer aan toegekomen hem op de bus te doen. Die vondst, nota bene twee jaar na zijn dood, was een ontroerend moment. Het voelde als een postume goedkeuring voor de biografie.

Wanneer is die geslaagd?
Het is bekend dat Drs. P nogal afkerig was van autobiografische exercities. Hij was erg op zijn privacy gesteld. Ook zijn eigen teksten vertellen maar weinig over zijn leven. Hij zette vooral iedereen steeds weer op het verkeerde been. Ik probeer een samenhang aan te brengen tussen het werkzame leven van Drs. P en het privé-leven van Heinz Hermann Polzer. Ik hoop dat de lezer de laatste ook beetje leert kennen en begrijpen. (Lachend:) En dat er straks een ‘Drs. P, de musical’ komt natuurlijk.

(Overgenomen uit De Theaterkrant  https://www.theaterkrant.nl/nieuws/michel-jong-schrijft-biografie-drs-p/ )

Bovenkant formulier

Onderkant formulier

Dit kennen we natuurlijk allemaal en zo niet, dan binnenkort, want dan wordt Vondel er weer ingeramd bij onze opvoeding als het aan Thierry Baudet ligt en gaan we terug naar die goeie ouwe tijd met hoge kindersterfte, dus wen er maar vast aan.



Schilderij Ruedi Anker 1869


Kinder-lyck

Constantijntje, 't zaligh kijntje,
Cherubijntje, van om hoogh, 
D'ydelheden, hier beneden,
Vitlacht met een lodderoogh.
Moeder, zeit hy, waarom schreit ghy?
Waarom greit ghy, op mijn lijck?
Boven leef ick, boven zweef ick, 
Engeltje van 't hemelrijck: 
En ick blinck 'er, en ick drincker,
't Geen de schincker alles goets 
Schenckt de zielen, die daar krielen,
Dertel van veel overvloets. 
Leer dan reizen met gepeizen
Naar pallaizen, uit het slick
Dezer werrelt, die zoo dwerrelt.
Eeuwigh gaat voor oogenblick.

Mooi, nietwaar?
En niet alleen zielig; er zit een versvorm in. Iets aanpassen en klaar.
En geen moeilijke, kinderlijk eenvoudig, dus we noemen hem het kinderlijk .
Vrijeversers die met de Kerst geen puf hebben voor moeilijk gedoe: zet je tanden er maar in. 
Beter dan in zo’n treurig kerstmaal.
Onderwerp is 'kerstkindje'. Hier vast een voorbeeld van Peter Knipmeijer:

Kindje Jezus.
Kerststalscene.
Dronken herders brengen lof.
En Ghislaine
Heeft migraine
Dus die kraamhulp heeft geen bof:
'Geef me pillen,
Godskolere!',
Denkt ze vol van plichtsverval.
'Stop dat kloten,
Idioten.
Stik maar in je klotenstal!'.




Mét recept voor een knolraapenlofdiner! 
Klik hier

Twee dagen geleden alweer dat het drie jaar geleden was.

 


Peter Knipmeijer (Jeugdfoto)

Door Dolf Ruesink

De verplichte dichtregel is dit jaar afkomstig van Peter Knipmeijer.
Peter Knipmeijer wilde voor de Wilmink Dichtwedstrijd 2018 een regel ‘die niet al te sturend is voor de deelnemers’. Helder en tegelijk vatbaar voor vele interpretaties en dichtstijlen. Knipmeijer is gastdichter van de 22e Willem Wilmink Dichtwedstrijd van de bibliotheek in Almelo.
De gastdichter is een echte bewonderaar van Wilmink. “Willem was een veelzijdig schrijver met een groot oeuvre. Er zit een vleugje weemoed in, maar het wordt nooit sentimenteel. Via programma’s als De Stratemaker Op Zee-Show en artiesten als Herman van Veen is het werk van Wilmink onderdeel geworden van het collectief geheugen van Nederland.”

Dichtregel

Knipmeijer kwam op de proppen met de regel ‘daar kunnen ze me ’s nachts voor wakker maken’. Als hij dit op zichzelf betrekt? “Als kind wilde ik altijd astronoom worden. Dat is er nooit van gekomen, maar voor iets moois aan de hemel kun je me ’s nachts wakker maken. En anders voor kaas. Het liefst zo sterk mogelijk, in grote hompen’. 

Doe mee!

Dichtregel : 'daar kunnen ze me 's nachts voor wakker maken'.
Deze regel moet letterlijk en ongewijzigd in uw gedicht voorkomen.
In het begin, aan het eind of ergens middenin.
De zin moet onderdeel van het gedicht zijn en niet enkel als titel worden gebruikt.
U kunt slechts één gedicht insturen.
Dat kan t/m zondag 4 maart 2018 via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of per post, naar Bibliotheek Almelo, Postbus 189, 7600 AD Almelo.
Prijsuitreiking is zondag 18 maart, 15.00 uur in de Bibliotheek van Almelo.

(Overgenomen uit Tubantia)



Uitgeverij Liverse
houdt een restantuitverkoop waarbij liefhebbers van light verse zich de vingers zullen aflikken.
In de afdeling light verse vinden we deze titels:

 Ik neem voortaan een datingcoach Frits Criens 2,00
Liefde uit blik Frits Criens 2,00
Het wak is gedicht Ben Hoogland 2,00
Zang- en leesboekje Drs. P 2,00
Drs. P Révisé Drs. P & Jaap van den Born 2,00
Broeders ontwaakt Drs. P 2,00
Fabelmensen II Drs. P 3,00
Weer of geen weer Drs. P & Jaap van den Born 3,00

Napels, ik ben er geweest

 

 

 

Geen geld voor deze unieke uitgaven, dus grijp die kans en bestel. Dat kan Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
 



Kaartjes kun je hier bestellen.

Subcategorieën

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Log in op de site

Forum (recent...)

Uit het archief

Speciaal voor de Gedichtenweek



De Nimmermerel


Mistroostig valt de avond
en sip verschijnt de maan;
ze moet nog veertien nachten
maar vindt er niks meer aan.

Een ijverige dichter
doolt peinzend door het park.
Soms struikelt hij over een schaduw,
soms trapt hij in een hark.

Soms staat hij stil en luistert
en proeft de atmosfeer…
Dan klinkt in ’t schemerduister
een droef gekwinkeleer.

Wie zingt daar in die pijnboom,
onwerelds mooi en triest?
De dichter pakt zijn zakdoek,
hij hikt, hij snikt, hij niest.

Wat ruist daar langs de takken,
wat druipt er in zijn nek?
Bijziend kijkt hij naar boven,
ziet slechts een vage vlek.

‘O maan! Jij doet me denken
aan mijn vriendin Aleid:
dat grillige, dat fletse,
die ongenaakbaarheid.

Ik stuurde haar sonnetten,
zij reageerde stug.
Zal ooit haar hart ontdooien,
zie ik haar ooit terug?’

Iets dwarrelt naar beneden,
het is een zwarte veer.
Iets ritselt in de boomtop
en fluistert: ‘Nimmermeer.’

Koop koop koop