Het vrije vers

Voor en door plezierdichters

Met Forum, Vorm én Vent



Lichtegedichtpubliek bij de presentatie


DRENTS LIGHT VERSE COLLECTIEF

6 mei. Leeuwarden kwam langzaam bij van een fantastisch bevrijdingsfeest. Het weer was on-Fries zalig. De binnenstad lag te soezen in mediterrane warmte en aan het water lagen mensen paradijselijk te zonnen. Het paradijs was inderdaad even teruggekeerd op aarde. Het lekkers dat er voor ’s middags op het programma stond, onderstreepte dat nog eens: de presentatie van Binnenkort uitverkocht, een coproductie van het Drentse Light Verse Collectief. Een bundel ollekebollekes van het illustere kwartet Rob Boudestein, Ben Hoogland, Gezienus Omvlee en Ton Peters. Hoe komt het Drentse collectief dat voor de helft uit Groningers bestaat in de Friese hoofdstad terecht? Goede vraag met een simpel antwoord.

Leeuwarden, culturele hoofdstad van Europa, heeft de diversiteit van het fenomeen taal als hoofdthema gekozen. Dus is er ook aandacht voor de kleine talen, waaronder het Limburgs en het Drents. De week waarin het Limburgs in de schijnwerpers stond, werd afgesloten met de opening van de Week van het Drents. En die opening werd verzorgd door het Huus van de Taol en de Stichting Het Drentse Boek met de presentatie van Binnenkort uitverkocht. Omdat ik zowel in het Limburgs als het ABN publiceer, was ik uitgenodigd om de presentatie mede op te luisteren en wat verstandige dingen te vertellen over het ollekebolleke. Ziehier een lange inleiding om bij de bespreking van de gepresenteerde bundel uit te komen.

BINNENKORT UITVERKOCHT

De bundel bestaat uit ruim zestig ollekebollekes, verbonden door een ijzersterk thema: beeldhouwwerk in de publieke ruimte van Groningen, Friesland en Drenthe. Een afbeelding in kleur van het bezongen kunstwerk gaat aan het commentaarbolleke vooraf. Er staan nogal wat kunstwerken her en der in Noord-Nederland. En het aardige is dat ze het Drents Light Verse collectief in hoge mate hebben geïnspireerd tot het schrijven van frivool dartelende ollekebollekes. Geen praatje bij een plaatje, hun gedichten. Integendeel. Rob, Ben, Gezienus en Ton tonen zich in hun interpretaties van de kunstwerken nuchtere Noorderlingen. Het type ‘doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg’. Gezien door de light-versebril van het illustere kwartet en beoordeeld met hun ‘doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg', als criterium, komen veel beeldhouwwerken in een wat pijnlijk daglicht te staan. Iemand moet een keer roepen dat de keizer geen kleren aan heeft: Boudestein, Hoogland, Omvlee en Peters zijn wat graag de ondeugende jongentjes die deze pijnlijke ontmaskering voor hun rekening nemen. Het openingsgedicht van Ton Peters is meteen raak.


Zevenhuizen – Alias Billie Turf – Dorothé Jehoel

Uiting van kunstenaar
Beeld van zijn dagmenu:
Donuts, een paasei
En twee staven drop

Enkel de flessen met
Spiritualiën
Staan er niet bij
Want de drank was al op

Ik zie het voor me. Ooit heeft een belangrijk persoon dit beeld onthuld. Een ambtenaar heeft een dag zitten zweten op een speech waaruit moet blijken dat de belangrijke persoon niet van de straat is. Dat hij verdomd veel affiniteit heeft met moderne kunst in het algemeen en met dit beeld in het bijzonder. Hij heeft de visie van de kunstenaar geprezen. Zijn moed om gebaande paden te verlaten en nieuwe wegen in te slaan. Een loflied gezongen over diens insteek vanuit conceptualiteit (of ontregeling, vervreemding etc.) te denken, bijna zeker geïnspireerd door Henry Moore, Giacometti en nog een paar grote namen, want die moeten er bij onthullingen en vernissages altijd vallen. Kortom, er is waarschijnlijk een emmer blablabla bijeen gebraakt, voordat het werk met veel aplomb aan de wereld werd prijsgegeven, waarna het glas kon worden geheven om alle Wichtigmacherei te begieten. En dan komt een paar jaar later een Uilenspiegel in de persoon van Ton Peters die het hele leugenbouwsel met acht korte regels onderuit haalt. Ik geniet. Nog een voorbeeld in dit genre, nu van Rob Boudestein, de stilste van de vier, maar een taalliefhebber pur sang die fijne, geestige ollekebollekes maakt vol spitse ironie.


Meppel – Object – René de Boer

Wachten veraangenaamd
Kunst bij een busstation
Stemt tot bespiegeling
Voor je vertrekt

Wat het verzinnelijkt?
Potverdriedubbeltjes
Laat ik eens gokken
Ik denk een object

Zoals vliegend ongedierte geschapen lijkt als prooi voor zwaluwen, zo lijkt de beeldhouwkunst gemaakt als schietschijf voor het light-verse van het Drentse Collectief. Niet alleen abstracte beeldhouwwerken kunnen rekenen op ironiserende belangstelling, ook figuratieve werken ontsnappen niet aan het kritische oog van het viertal en hun trefzekere pen. Wat te denken van dit fraaie voorbeeld, wat mij betreft een Hoogland ten voeten uit, sprankelend, humoristisch met een zekere terloopsheid, waardoor het venijn op het einde des te verrassender aankomt.


Groningen – Zittende jongeling – Frederik Engel Jeltsema

Beeldje van Jeltsema
Zittende jongeling
Is zo te zien
Naar wat warmte op zoek

Stoort u zich ook aan zijn
Ondervolkomenheid?
Dames, de pennen!
Wie breit hem een broek?

Het merendeel van de ollekes is in ABN, maar elke dichter heeft ook een paar gedichten in zijn streektaal opgenomen. Het is voor mij moeilijk uit te maken welke streektaal of dialect gebezigd wordt. Wel zijn de niet-ABN-gedichten ook voor een niet-Noorderling makkelijk te begrijpen. Wat dat betreft hebben de schrijvers duidelijk rekening gehouden met hun publiek. Ik heb het niet geturfd, maar ik vermoed dat Gezienus Omvlee het meest in zijn eigen taal dicht, het Drents. Desondanks neem ik hier een bijdrage van hem op in het ABN, een van zijn beste ollekebollekes waarin de thema’s Drenthe en taal samenvloeien en waarin hij de
kracht van zijn droge, dodelijke humor etaleert. De titel van deze bespreking is trouwens aan een van zijn bijdragen ontleend.


Zuidlaren – De wonderbaarlijke visvangst – Onno de Ruijter

Niet te geloven man
Dikke verhalen hier
Snoeken als zeekoeien
Waterkonijn

In het onstuimige
Zuidlaardermeergebied
Spreekt men geen Drents meer
maar Visserslatijn.

ALGEMENE INDRUK

Ik moet me inhouden om hier niet meer gedichten uit Binnenkort uitverkocht op te nemen. Een aantal heeft er immers al op het Vrije Vers gestaan. Daarom hier mijn algemene indruk.
Binnenkort uitverkocht is een verzorgd uitgegeven prachtbundel. De foto’s van de kunstwerken, voor het merendeel gemaakt door Jean Mus, zijn van prima kwaliteit en zijn onmisbaar voor een goed begrip van de ollekebollekes. Onder elk gedicht staat, in bescheiden druk, de herkomst en de titel van het bezongen beeld. Achterin is een overzichtslijst daarvan opgenomen, in alfabetische volgorde.
De naam van de auteur wordt onder elk gedicht in blauwe initialen vermeld. Ook de paginanummering heeft die kleur. Verder staat achterin een klein cv van de vier auteurs. Om het werk nog completer te maken is daar ook een QR-code opgenomen waarmee je een filmpje, gemaakt door Nina Bremer, kunt oproepen waarin de vier dichters een olleke voordragen. Een tweede QR-code biedt de mogelijkheid om de exacte plaatsaanduiding te vinden.

CONCLUSIE

De titel van de bundel is jaloersmakend goed gekozen. Ik zou uitgever en schrijvers gunnen dat hun ironische lef snel met een tweede druk wordt beloond.
Rob Boudestein, Ben Hoogland, Gezienus Omvlee en Ton Peters zijn stuk voor stuk vakbekwame light-versedichters. Als collectief hebben ze elkaar naar grote hoogte gebracht, zodat ieder het beste uit zichzelf heeft gehaald. Hun ollekes staan als een huis, zijn technisch nagenoeg perfect en eindigen praktisch allemaal met een rake clou. Binnenkort uitverkocht is een pareltje.

Binnenkort Uitverkocht
Drents Light Verse Collectief
ISBN 978-90-6509-245-8
Prijs € 12,00

www.hetdrentseboek.nl

www.huusvandetaol.nl

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Log in op de site

Forum (recent...)

Uit het archief

Heilig vuur



Je staat soms van dat bijgeloof te kijken:
“Het pinkstervuur laat mensen plotsklaps brallen
En in de vreemdste dialecten lallen”
En voor dit kulverhaal moet Driekdag wijken?

Wij wijken niet voor christelijk gezwam
En staan nog steeds voor Driek in vuur en vlam

Koop koop koop