Het vrije vers

Bevrijd van vormloosheid

Omdat light verse lééft

 



Dominorijm met Troubadourzangenvoi

 

Als zeepiraat werd hij niet overklast

In kaperkringen  werd zijn naam geroemd

Zijn fiere, drieste onverschrokkenheid

Deed boezems zwoegen, harten sneller slaan

 

Had ik ook al zijn wrede lach genoemd

Die als een afscheid in de oren klonk

Bij het geblinddoekt stappen van de plank?

(Zo raakte je je tegenstander kwijt

 

Die goed verpakt snel naar de bodem zonk:

Een grappig tijdverdrijf en ook niet duur)

Het rolde als een donder uit zijn mond

Een donkere, onaangename klank

 

Maar goed, hij had wél een erg fraai postuur

Dat meestal toefde bij de grote mast

Die was door houtworm langzaam aangedaan

En viel; hij raakte dodelijk gewond

 

Zo kwam abrupt een eind aan een bestaan

Dat enkel even in dit vers bestond

 

 

Bob Newman bedacht het dominorijm waarin de regels 2 en 3 van een eerste vierregelige strofe rijmde op regel 1 en 4 van de volgende enzovoort (abcd befc eghf enz.) . Het idee was te rijmen zonder dat de lezer dit bewust oppikte omdat de afstand te groot was, zodat het zeer onnadrukkelijk aanwezig was. Binnen de strofen wordt niet gerijmd. (Wij kennen dit ook in het door Drs. P bedachte elftal: abc bcd cda ee )

Dit procédé is ook bekend als rimas dissolutas, of coblas unissontantis in de Provençaalse troubadourzang, dat bestaat uit een onbepaald aantal vierregelige strofen, allemaal met dezelfde rijmklanken abcd abcd abcd enzovoort, afgesloten met een envoi cd.

In het voorbeeld heb ik beide gecombineerd, zoals je ziet.

Zover ik weet zijn dit de enige vormen waarbij niet gerijmd wordt binnen de strofe, waarbij het elftal het voor mij wint, doordat het eleganter is dan de wat loggere concurrentie en het nadrukkelijk wel rijmende slotdistichon dat daardoor aan zeggingskracht wint. Ook vraagt het iets meer van de maker, al is het maken van een troubadourzang van pak ‘m beet 430 strofen met dezelfde rijmklanken ook wel een uitdaging. Voor wie zin heeft: troubadours hielden vroeger een tenson of tenzon waarbij ze een competitie aangingen in het maken van die dingen.

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

Bundels