- Gegevens
Eerder een rijm- dan een versvorm. Kenmerk: binnenrijm. In de (d)e(e)f rijmt de tweede regel in het midden op het eindwoord van de eerste regel. De derde regel rijmt in het midden op het eindwoord van de tweede enz. Aan het slot komt rondsluitend rijm.
- Gegevens
In een ruilrijm ruilen de klinkers van een of meerdere rijmwoorden. Ruilrijm kan dus in andere versvormen worden toegepast.
- Gegevens
Het macaronisch gedicht is geen echte versvorm maar eerder een soort gedicht. In een macaronisch gedicht worden twee of meer talen door elkaar gebruikt. Dit levert een humoristisch effect op.
Er is geen vast metrum of rijmschema voor het macaronisch vers. Er zijn macaronische sonnetten, macaronische limericks en nog veel andere vormen.
- Gegevens
Het telescooprijm. De laatste beklemtoonde lettergreep van de regel groeit aan de achterkant telkens met één letter aan. Als de telescoop helemaal uitgeschoven is, wordt de telescoopklank nog een keer in een ander woord herhaald. Daarna schuift de telescoop weer langzaam in elkaar doordat er elke volgende regel steeds weer een letter afvalt. De laatste regel eindigt dus met dezelfde beklemtoonde lettergreep als de eerste. Rijk rijm is uit den boze. Noteer: aan de voorkant kan men het telescoopwoord naar hartenlust aanpassen.
- Gegevens
De proteus is een gedicht met een vrije regellengte en enkel gepaard rijm. De belangrijkste eigenschap is dat elk eindwoord slechts een letter mag verschillen van het voorgaande.
Uit het archief
Het gedicht spreekt
Ik hecht, geloof ik, niet aan vent of vorm.
Ik heb belijdenissen aangehoord
en was getuige van karaktermoord.
Hoe zinvol is een letterbeeldenstorm?
Ik ben gebeiteld uit een lijf van steen
en toch geborgen in de gulden snede.
Mijn regels zijn uit hogerhand gegleden,
ik ben de zin van alles en van geen.
Model! Leg mij geen woorden in de mond.
Ik kan mijzelf niet uit uw greep bevrijden,
al lekt er inkt uit een gesloten wond.
Verwacht van mij geen antwoorden op vragen.
Ik kan, in zwarte letters stukgeslagen,
niets dan dit ketterse geloof belijden.
(uit Het zal de leeftijd zijn )