Bref Double
De bref double is een veertienregelig gedicht, maar geen sonnet. Opvallend aan de bref double is dat er een groot aantal regels niet rijmen.
Luspoëzie
Luspoëzie (Loop Poetry) is een vorm, bedacht door een zekere Hellon.
Vier regels met rijm abcb, that’s it.
Het laatste woord van de regels is tevens het eerste woord van de volgende regel.
Dit lijdt tot semi-diepzinnigheden als:
Skin so delicate
delicate as a rose
rose that will blossom
blossom as it grows
.
Constanza
Vrolijk Pasen!
De Constanza is bedacht door Connie Marcum Wong en bestaat uit vijf of meer drieregelige, vierjambige strofen.
De eerste regels van alle strofen zijn als een zelfstandig gedicht, in monorijm te lezen, waarbij de overige regels voor de broodnodige verdieping zorgen.
Zeer geschikt voor een serieuze aanpak en om iets moois tot stand te brengen.
Rijmschema
abb/acc/add/aee/aff enz.
Ik klop de maden van mijn borst
Na jarenlang van stinkend rotten
Zit er weer leven in mijn botten
Dat dank ik aan de Vredevorst
Waar die nu weer aan is begonnen?
Hij heeft iets heel bizars verzonnen:
Hij heeft voor mij het kruis getorst
Dus lig ik hier tussen de graven
Straks moet ik voor een stunt opdraven
Maar dat is mij zo langzaam worst
Ik lig onder mijn steen te rillen
Voel mij tot op het bot verkillen
Ik sterf hier langzaam van de dorst
Waarom moet ik twee lange nachten
Hier kleumend op Zijn opstaan wachten?
Matth. 27:50-54: 'Nog eens schreeuwde Jezus het uit, toen gaf hij de geest. Op dat moment scheurde in de tempel het voorhangsel van boven tot onder in tweeën, en de aarde beefde en de rotsen spleten. De graven werden geopend en de lichamen van veel gestorven heiligen werden tot leven gewekt; na Jezus' opstanding kwamen ze uit de graven, gingen de heilige stad binnen en maakten zich bekend aan een groot aantal mensen.'
(Jaap van den Born, uit: Een reis rond de wereld in 80 versvormen)
Omgekeerd refrein
Dit is een uitvindsel van Jan Turner.
Het bestaat uit vier strofen van zes regels.
De eerste vier regels van elke strofe bevatten een bewering die in de laatste twee regels wordt samengevat en de wijze waarop het geformuleerd is omkeren.
Het heeft een vast, vierjambig metrum.
Douzijn
Deze versvorm werd begin eenentwintigste eeuw geïntroduceerd door Frits Criens en wordt nu op kleine schaal toegepast door andere dichters.
Het douzijn is een twaalfregelig gedicht bestaande uit twee vijfregelige strofen en tot slot een ditichon. De eerste strofe wordt in de tweede strofe gespiegeld.
Prik
Bedoelt om een prik uit te delen in vier regels.
Regel 1 heeft 3 jamben, eventueel gevolgd door een onbeklemtoonde lettergreep.
Regel 2 Idem
Regel 3 heeft, al naar gelang van vrouwelijk of mannelijk rijm, 4 trocheeën of 4 jamben
Regel 4 is metrisch gelijk aan regel 1 en bevat het onderwerp (naam of zaak).
Als a mannelijk is, is b vrouwelijk. Is a vrouwelijk of onzijdig, dan is b mannelijk.
Een heel verhaal voor zo'n kort versje, maar de moeite waard om te maken.
Elftal
Het elftal is misschien wel de belangrijkste uitvinding van Drs. P. Het gedicht bestaat uit drie drieregelige strofen en sluit met een distichon.
Sestina (rijmend)
Bout rimésoort. Aantal regels 6 x 6 + 3 met vrij metrum. Alle rijmwoorden van de eerste strofe komen terug in de volgende met een vaste volgorde om gepaard rijm te vermijden. a is dus altijd hetzelfde woord en niet mag niet eboniet worden of zoiets. In het envoi treedt bovendien binnenrijm op op deze wijze.Ga er maar eens goed voor zitten
Lai
Middeleeuwse Franse versvorm met opvallend korte regels. De a-regel bestaat uit 5 lettergrepen, de b-regel bestaat uit slechts 2 lettergrepen. Het metrum voor de b-regel is jambe, voor de a-regel is het vrij. Er zijn dus meerdere mogelijkheden.
Staccato
De staccato is een bedenksel van Jan Turner.
De staccato bestaat uit twee of meer zesregelige strofen met het rijmschema aabbcc in mannelijk rijm en een binnenrijm.
De eerste en laatste twee regels zijn vijfjambig, de middelste twee vierjambig.
De vierde lettergreep in de eerste en tweede regel rijmen.
De eerste twee jamben in regel 3 bestaan uit een herhaalde oproep, een motto, verzuchting o.i.d. (Te gek! Te gek! Wat nu? Wat nu? Vooruit! Vooruit! Kijk uit! Kijk uit! Geef gas! Geef gas!)
Deze wordt één keer herhaald aan het begin van regel 6.
.
Lai, grande
Jongere en robuustere broertje van de lai. De strofen tellen vier regels. De eerste drie regels tellen 11 lettergrepen, de vierde regel telt 4 lettergrepen. Het metrum is vrij, maar jambe is gebruikelijk.
Tripel
De Tripel is een bedenksel van Bas Boekelo.
Het bestaat uit drie kwatrijnen, metrum bij voorkeur amfibrachys.
Elke kwatrijn eindigt met hetzelfde woord in een andere betekenis (Dit woord noemen we tripelwoord. Het tripelwoord is vr. of onz.).
De eerste regel van het eerste kwatrijn is ook de eerste regel van de andere twee kwatrijnen.
Die openingsregel noemt drie elementen, elk der elementen staat éénmaal op rijmpositie.
De volgorde der elementen kan op maar twee manieren:
A B C
B C A
C A B
A B C
C A B
B C A
Die elementen zijn uiteraard te koppelen aan de betekenis van het tripelwoord.
Geen enjambement.
.
Virelai, ancien
Kettingrijm. Metrum vrij, korte regels in terzinen, meestal 3. derde regel meestal korter dan regel 1 en 2 wat de muzikaliteit bevordert.
Lai, petit
Jonger en slanker broertje van de lai. 10 regelig gedicht. Vrij metrum maar wel regelmatig.
Virelai, nouveau
Refreindicht (texte)/ schakelrijm. Wat zwaarder dan de virelai ancien, met weinig rijmklanken, maar verder niet te moeilijk. Metrum vrij, de regels zijn even lang.
Aantal regels: 2 + Z + 2 (Z= onbestemd aantal strofen van willekeurige lengten)