Het vrije vers

We zijn alert op duistere signalen
en loeren steeds nauwlettend in het rond.
Na ieder blokje om met onze hond
verschijnen alarmerende verhalen.

– Die wagen lijkt mij tamelijk verdacht.
– Die mannen lopen telkens rond te kijken.
– Wat als het zware criminelen blijken?
– Ik zag die ook al afgelopen nacht.

– Kijk hier, die vage gast. – Dat is mijn zoon!
– Kan die niet ergens anders rond gaan dwalen?
– Nee, JOUW gezicht trekt altijd volle zalen!!
– Zeg, lieve buren, moet dit op zo’n toon?!?

Meer veiligheid blijkt spoedig een illusie:
Attentie Digitale Burenruzie. 

 

Donald Trung Quoc Don (徵國單) / Wikimedia Commons CC-BY-SA-4.0
Deed - Attribution-ShareAlike 4.0 International - Creative Commons

Je moet er twee keer in het jaar op letten
Ze hangen van de zolder tot de schuur
Dat hele rondje kost me wel een uur
Om elke klok in huis weer te verzetten

 

Misschien dat het voor u wel als geklets telt
Ik vind mezelf toch steeds weer een verzetsheld

 

 

 

 

 

ik heb in Turkije de zeeën bevaren

een snikhete zomer, ik krijg een flashback

de golven, de vrijheid, de wind in de haren

wat ging ik toen vreselijk over mijn nek

een groepje toeristen voor dood op het dek

ze gingen van boord met een vracht aan bombarie

vol trots bleef ik daar in het shirt met de vlek

ik deed met neef Arie een walvissafari

 

de Turken, ze hielpen met grootse gebaren

het stoppende stokbrood, de heilzame snack

ze gaven me cola, dat zou me bedaren

ik hoorde mijn gabber, een vrolijk gekwek

hij vroeg zeer misplaatst om een uitsmijter spek

ik stond weer te braken, zat in de penarie

het schip stond rechtop maar hij bleef in gesprek

ik deed met neef Arie een walvissafari

 

ik had in de auto als kind al bezwaren

hoe kon ik zo stom zijn, zo’n tocht, deze stek?

dus vraag ik een Turk mij meer leed te besparen

hij kijkt naar mijn schoenen, vol stinkende drek

ik vlieg naar de kant, deze trip is te gek

een knalrode speedboat, een water-Ferrari

aan land een ‘waar ben ik?’ en stevige trek

ik deed met neef Arie een walvissafari

 

o, woelige baren, de wal is mijn plek

een kruk, de hotelbar, mijn vaste Campari

de groep komt erbij, ‘niets gespot,’ een echec

ik deed met neef Arie een walvissafari

 

 

Aanhoor mijn trieste jammerklacht:
ik had m'n krant eens uitgeleend,
mijn buurmans nood leek echt gemeend.
Kwaad opzet had ik niet verwacht.

Ik had die man echt hoog geacht,
nu blijkt hij van moraal gespeend.
Hoe bitter heeft mijn hart geweend
om wat me werd terug gebracht.

Ik ben van razernij ontploft
al was de krant met veel geduld
weer opgeplooid en afgestoft.

Mijn buurman torst een zware schuld.
Met blauwe balpen heeft de schoft
het kruiswoordraadsel ingevuld.

 

Ik startte in een bovenhoek als eerste met de zon

Die gaf ik ogen en een mond zodat hij lachen kon

Daaronder kwam een grote boom met takken en een nest

En papa kreeg een bolle buik, wat deed ik weer m’n best

 

De vogels waren letters, soms een ‘m’ en soms een ‘v’

Ze waren niet op schaal, maar ach, daar zat ik zelf niet mee

Mijn moeder kwam als laatste en ze danste enthousiast

Ze lachte naar mijn vader en hield lief zijn handje vast

 

Al blozend riep ik: ‘Mama kijk, mijn tekening is klaar’

Ze zuchtte: ‘Zoek een vrouw Pim, want je bent al 30 jaar’

 

 

Een mot knaagt aan het biechtgordijn,

een slak kruipt over glas-in-lood,

een rups wordt op een cherubijn

verorberd door een duizendpoot.

 

Een spin hangt aan een kandelaar,

een beestje van de lieve Heer

vindt luizen op een lessenaar

en gaat er onbeheerst tekeer.

 

Er wordt gepaard op kanselhout,

op altaar en Mariabeeld,

op koperwerk en klatergoud,

terwijl een tor op ’t orgel speelt.

 

Een mierenmassa op een zerk:

er is weer leven in de kerk!

 

 

Gisteren was het zover. De finale van de Willem Wilmink Gedichtenwedstrijd 2026. Verslaggever ter plaatse en tevens supporter van finalist Maarten van Petersen, René Turk noteerde het volgende:

 

Er is een fantastische opkomst in de bibliotheek van Almelo. Twan Vet interviewt Herman Finkers die ouderwets op dreef is. Finkers laat ons het verschil zien tussen 'grappig doen' en 'grappig zijn'. Hij vertelt anekdotes over zijn vriend Willem Wilmink en zingt een prachtig lied over hem. De vele gastdichters (Jan J. Pieterse, Jan Boerstoel, Jean-Pierre Rawie, Frank van Pamelen, Katinka Polderman, Wietske Loebis, Theo Danes, Rosa Schogt en Twan Vet) gingen met het boekenweekthema 'mijn generatie' aan de slag. De voorzitter van de jury, Willem van Dooren, zong 'Talking about my generation' van The Who. Beter gezegd: dat mochten wij doen! De HVV'ers Bart, Han, Pim en ondergetekende waren aanwezig.

Na de pauze kwamen de tien finalisten aan bod. Er waren maar liefst 367 inzendingen, veel daarvan hadden titels met nachtelijke tijdstippen, aldus de jury. Enkele gedichten hadden niet de verplichte zin in de inhoud. Eén inzending bevatte de zin van vorig jaar. En er was één inzending, overduidelijk met AI gemaakt. Deze werd abrupt terzijde geschoven. De combinatie 'slapen-gapen' kwam erg veel voor.

Onze Maarten behaalde een zeer verdienstelijke vierde plaats. Judith Nieken werd de winnares!

 

René 

 

De uitslag vind je hier:

 

Het gedicht van Maarten  dat op de 4e plaats eindigde kan je alvast hieronder lezen en bewonderen evenals het winnende gedicht van Judith.

 

De Schaatsfanaat

Aan schaatsen heb ik ooit mijn hart verloren
Ik weet nog goed, ik was een jaar of tien
Het zou die nacht gaan vriezen, dus misschien
Een eerste tochtje op mijn nieuwe noren?

Ik was zowat met schaatsen aan geboren
Hier had ik heel het jaar al op gewacht
Ik deed geen oog meer dicht de hele nacht
En sloop het huis uit bij het ochtendgloren

Gespannen kwam ik bij het water aan
De wintervlinders dansten in mijn maag
Helaas! Er lag een flinterdunne laag
Dat ijs, het was te vroeg om op te staan

Te laat om nog te slapen, ging ik zitten
Een bankje naast dat lullig laagje ijs
Daarna werd heel mijn wereld langzaam grijs
Door slaapgebrek zat ik al snel te pitten

Mijn ouders vonden mij een paar uur later
Versteend, vernikkeld, slapend op die bank
'Hij leeft nog' riep mijn moeder, 'god zij dank!'
Er lag op mij meer ijs dan op het water

Aan schaatsen heb ik ooit mijn hart verloren
En niet alleen mijn hart, want sinds die tijd
Ben ik drie vingers en wat tenen kwijt
Die zijn er op die ochtend afgevroren

De moraal:
Een goede nachtrust voordat u gaat schaatsen
Voorkomt dat u straks rondloopt als melaatse

 

 

*

 

ZONDAGMORGEN

 

Ik weet niet waar ik uithang

Ik heb geen flauw idee

Ik lig maar wat te liggen en mijn lijf werkt amper mee

 

Ik ben sinds vrijdagmorgen

De weg een beetje kwijt

Het is hier nogal donker, ik heb geen besef van tijd

 

De ruimte galmt en echoot

Het lijkt wel een gewelf

Er hangt een geur van mirre – o, verrek, dat ben ik zelf

 

Ik was het haast vergeten

Dit linnendoek incluis

Maar langzaam dringen flarden door van spijkers en een kruis

 

Nu is het lijdzaam wachten

Op hulp van bovenaf

Zodat ik weer kan lopen, wég kan lopen uit dit graf

 

Maar tot het zover is, lig ik compleet op apegapen

 

Te vroeg om op te staan

Te laat om nog te slapen

 

 

*

 

 

Van tijd tot tijd kan ik zo diep verlangen
Naar het verleden, naar mijn kindertijd
Je leert en leert, maar raakt veel kostbaars kwijt
En wordt, hoe wrang, steeds minder onbevangen

 

Het schoolgebouw, de grote klaslokalen
Ik kwam er graag, ik voelde mij er thuis
Liep dromend door het hoge trappenhuis
In korte broek en dikwijls op sandalen

 

Nog onbewust van rangen en van standen
(Al was de juf, die alles leek te weten
In onze ogen echt wel nummer één)

 

Het lijkt een onomkeerbaar fenomeen
De kinderlijke onschuld raakt vergeten
Hoe krijg ik die als dichter weer in handen

 

Wees niet bang voor wat gaat komen
Alles is al eens gebeurd
In het echt of in je dromen
In zwart-wit of ingekleurd

Ooit ben jij een keer geboren
Uit een eicel en wat zaad
Maar ooit ga je weer verloren
Zoals alles komt en gaat

Al wat groot is kan verkleinen
En tot minuscuul vergaan
Maar we willen niet verdwijnen
Graag voor altijd voortbestaan

Om erbij te blijven horen
In het menselijk verkeer
Worden kinderen geboren
Generaties steeds maar weer

Mensen leven, mensen sterven
Maar de mensheid gaat maar door
En het nageslacht zal erven
Daar zijn generaties voor

Heel veel spullen te verstouwen
Heel veel huizen bijgebouwd
Heel veel mannen, heel veel vrouwen
Ook nog eens veel onderhoud

Veel te veel om mee te leven
Beetje minder niet verkeerd
Dat verander je niet even
Maar het tij moet wel gekeerd

Oh, ik ken wat levenslessen
Die je zeggen hoe het moet
Allereerst niet zo veel stressen
Dat doet eerder kwaad dan goed

En het afval moet je scheiden
Groen bij groen, niet bij de rest
Want dat helpt voor betere tijden
Is door slimmerds uitgetest

Dan van mij nog een suggestie
Trek je broekriem stevig aan
Dan versober je de kwestie
Door wat minder in te slaan

En geen kinderen meer maken
Altijd zijn er wel een paar
Ga niet meer naar meubelzaken
En vermijd de boulevards

Wees niet bang voor wat verveling
Kijk maar lekker veel tv
Dan een laatste mededeling
Nee, er is geen planeet B. 

 

Judith Shidlowsky op Pixabay
Content License - Pixabay

Een dag waar veel jongens en meiden van dromen
Zo mooi dat je ieder dit machtig gevoel gunt
Een schot in de kruising, het winnende doelpunt
En dan door je team op de schouders genomen

Drie mannen, hun leven al gek van het spel
Vaak grote verhalen, maar geen grote namen
Ze speelden al sinds dat ze vijf waren samen
Nog nooit iets gewonnen, maar deze dag wel

Daar was dat moment, de ontlading was groot
Toen vlak nadat Willem die bal binnenschoot
De scheidsrechter eindelijk af had gefloten

Ze waren nog weken de held op hun club
Ze pakten de beker, die zilveren cup
Een gouden moment dat in brons is gegoten 

 

 

 

Hij had een minderwaardigheidscomplex.
Dat was natuurlijk door zijn klein postuur.
Zo kwam het dat die kerel op den duur
tekortschoot qua gestalte en qua seks.

Zijn echtgenote heeft hem hard geraakt.
Ze keek al vele jaren op hem neer.
Zo kwam het dat die kerel op een keer
zijn vrouw een kopje kleiner heeft gemaakt. 

 

Ik heb het bij Jaap Bakker nog gecheckt
Er is geen enkel woord dat rijmt op Dilan
Nou ja, wat ik dan zelf bedenk is Silan
Een wasverzachter met beproefd effect

Maar dat product is wel zo ongeveer
Het laatste waar ik haar mee associeer 

 

Senlay op Pixabay
Content License - Pixabay

Verveelt het je dat niemand je herkent
dan is het tijd jezelf te kijk te zetten,
je kunt voor posters kiezen of pamfletten
of appjes die je dagelijks verzendt

Bescheidenheid scoort hoog in etiquette
maar is niet echt een menselijk talent,
men kickt meer op een egodocument
of eindeloze rijen zelfportretten

Toch kun je best voor zelfpromotie kiezen
en daarbij het decorum niet verliezen
omdat er ook een tussenvorm bestaat

De kunst van als-ik-jou-terwijl-je-mij
dan staan we samen op een schilderij
te doen alsof het om de ander gaat

 

 

Ik poets wel drie maal daags mijn witte tanden
Ik flos geregeld, spoel ook vaak mijn mond
U vindt beslist geen poepje van mijn hond
Ik wil mijn vingers aan geen vuiltje branden

Ik schrijf niet over beffen, grage handen
Bezing geen piemels, potlood, blote kont
Nee, louter netheid spreid ik in het rond
Ik wil niet tussen al die drek belanden

Ook dit was een betamelijk gedicht
Een hoofd vol boter is toch geen gezicht? 

 

Met spierkracht wordt iets serieus verricht,
een monotype gietmachine staat klaar.
De eikenhouten kasten zijn loodzwaar,
want Dante, Walbaum geven hun gewicht

 

aan onderkast en kapitaal. Maar licht
kabbelt de Haesbeek, voorziet wonderbaar
in blaadjes voor de zetbok (het bête noire),
die vullen zich met proza of gedicht.

 

Hij zet zich aan het werk. Als een dompteur
dresseert hij 't zetsel, laat de pers zacht grommen
en alles wat hij maakt is een primeur.

 

Zijn Tinkerlady trekt de draadjes door
(al was ze liever op haar paard geklommen).
Daar ben je immers maatjes voor.

 

 

 

 

Ik kreeg ineens geen woord meer op papier

Gelukkig wilde Tom, mijn buurman, praten

Hij dichtte ook, dus toen we samen zaten

Verschafte hij mij tips met Wentersch bier

 

‘Mijn inspiratie komt’, dat is wat Tom zei

‘Wanneer ik buiten de bebouwde Komrij’

 

 

1.
Kamer gezocht alhier!
Vele studerenden
Staan in de rij voor eenH

Hok dat niets biedt

Wachtende krijg je een
Appingedammertje
Andere bieren die
Drinken ze niet

2.
Drinken ze niet vandaag?
Huidige huurdertjes
Vinden de jeugd niet
Gezellig genoeg

Zijn of toch niet? zei een
Filosofiestudent
Niemand begreep echter
Waar dit op sloeg

3.
Waar dit op sloeg, vraag je?
Stellige jongeling
Wijst op de rotzooi en
Klaagt over stank

Kon hij wel zijn met dit
Plaisanterieniveau?
Pakt dan een biertje en
Ploft op de bank

4.
Ploft op de bank, die gast!
Starende meidengroep
Wijst naar de vlekken en
Bergen van stof

Kom, we gaan weg uit die
Ameublementenmeur
Dan maar bij moeders
Daar is het toch tof?

5.
Is het toch tof, dit huis?
Achthonderd eurootjes
Man, wat een geld voor dit
Washokje hier

Vragende blikken in
Absurditeitennest
Blutter dan blut in een
Stinkhuis vol bier

6.
Stinkhuis vol bierplezier!
Man op de tweezitsbank

Zuipt zich die middag al

Helemaal lam

Nergens toch vind je een
Studentikoosjere
Kamer in dorpen als
Appingedam

7.
Appingedammertje?
Filosofiestudent
Plaisanterieniveau?
Dit is een krocht

Ameublementenmeur
Absurditeitennest
Studentikoosjere
Kamer gezocht

 

 

Ik wou je een bos rode rozen schenken
Maar kon me toch nog net op tijd bedenken
Je zult het moeten doen met dit gedicht
Want ik zal binnenkort weer moeten tanken

 

 

Nieuwjaar stond in het teken van de plannen,
dan zijn wij als familie stoer en sterk.
We zouden ons vervrouwen en vermannen,
het ging er na twee weken al om spannen:
een goed begin, maar altijd weer half werk.

Strijdlustig was de start in januari,
toen ieder zijn intenties had verklaard.
Er werd gepocht met branie en bombarie:
safari in Ferrari met Campari,
hieronder volgt de tussenstand in maart.

We gaan niet aan een Costa zonnebaden,
niet Vonkje spelen in een tropisch bos,
zien af van Himalayaheldendaden.
Ver Borneo werd Born, Madeira Made,
Ossetië veranderde in Oss.

Er wordt steeds minder tijd besteed aan sporten,
geslonken zijn ambities en het geld.
Freek blijkt zijn marathons flink in te korten,
Henks hordelopen gaat gepaard met horten,
Kims streefgewicht is drastisch bijgesteld.

René had hinkstapspringen als ambitie,
gedreven door zijn kangoeroe-instinct.
Hij was in een belabberde conditie,
verstapte zich al snel een ietsepietsie,
zodat hij nu al weken enkel hinkt.

Corné begon zijn broosheid te beseffen,
aan sporten deed hij zogezegd geen bal.
Toch hoopte hij zijn broers te overtreffen,
hij wilde in de sportschool halters heffen,
maar kwam aldaar niet verder dan de hal.

Hans en Marie zijn dol op retoriek.
Of zij nu nuchter zijn of in de olie,
het leidt hen tot fysieke polemiek.
Hun doel was de lokale politiek,
ze strandden in de plaatselijke poli.

Marina wou haar kerel imponeren,
‒ ze kreeg met kerst een heuse Moulinex ‒
ging appeltaart en sushi uitproberen,
ze wilde in de keuken excelleren,
het bleef bij het begin: alleen een ex.

Henk voelt zich door de overheid verraden.
Geen huis voor hem? Dat is toch te bizar?
Hij formuleerde grootse heldendaden,
hij wilde strijden op de barricaden,
maar strandde door zijn drankzucht in een bar.

Zo werd het niet wat ieder had gehoopt,
ons zijn de eerste loodjes al te zwaar.
Ik weet niet hoe zoiets bij u verloopt,
wij zijn intussen allemaal gesloopt,
maar kijken alweer uit naar volgend jaar.