Het vrije vers

Bevrijd van vormloosheid

Omdat light verse lééft





Ik hunker slechts naar dit:
Een bintje, aan een spit gespiesd
Met uien afgebiesd
‘Wie’, vraagt u honend, ‘kiest hiervoor?’
Zelfs bij dit kruisverhoor
Wordt stevig door mij doorgepit


Je bent er zo met het vliegtuig, Vietnam. En we kunnen de Reis niet afmaken zonder het Oosten, anders is de naam ‘rond de wereld’ niet waargemaakt, dus daar zijn we dan.
Dit wordt een makkie, dacht ik, want volgens John Hollander in zijn Rhyme’s Reason, a guide to English verse kennen ze hier een versvorm, de Luc-bát, met een schakelrijm, afwisselend in 6 en 8 lettergrepen (Luc-bát betekent simpel ‘zes-acht’) dat net zo lang mag worden als je wilt.
Hij geeft een voorbeeld dat wel wat wantrouwig stemt door de onlogica en inderdaad; even navragen (is die taalcursus toch niet voor niets geweest)  bij een Vietnamees met een bril op leert dat hij een belangrijk voorschrift vergeten is: elk rijm moet drie maal voorkomen, wat inhoudt dat de slotregel rijmt op een rijm dat in de eerste twee regels optreedt.
Dat komt omdat de regel luidt dat het eerste rijm optreedt aan het eind van de eerste achtlettergrepige zin, dan aan het eind van de daaropvolgende zeslettergrepige zin en daarna  in de zesde lettergreep van de daaropvolgende achtlettergrepige zin. En als ik lettergrepen zeg bedoel ik dus jamben of iets dergelijks. Mannelijk waarschijnlijk. Hier kun je mee doorgaan zolang je wilt en de slotregel krijgt dan het eerste rijm dat gevolgd wordt door de rijmen van de eerste twee regels (Weglopen heeft geen zin, de deuren zijn dicht).
Het is dus niet zo simpel als Hollander dacht en dat blijkt ook wel uit mijn voorbeeld, dat stukken beter kan. Doe je best. Hier nog een mooi schema:

_ _ _ _ _ c

_ _ _ _ _ c _ a

_ _ _ _ _ a

_ _ _ _ _ a _ b

_ _ _ _ _ b

_ _ _ _ _ b _ c

 

 

 

 

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

Utrechts sonnet



a Wij varen met zijn vieren door de tijd
b Wij, en twee mensen die wij vroeger waren
A1 We zijn de romantiek al jaren kwijt:
B1 Als je niet slaapt dan ben je aan het baren

A1 We zijn de romantiek al jaren kwijt
b Tezamen met mijn laatste wilde haren
A2 We worden oud, vol droefenis en spijt
b En zijn te zuur om iemand nog te sparen

A2 We worden oud, vol droefenis en spijt
b Ik denk dat ik het nu durf te verklaren
A1 We zijn de romantiek al jaren kwijt
B1 Als je niet slaapt dan ben je aan het baren

c Er ligt geen mooie tijd in het verschiet:
c Het is gedaan en beter wordt het niet

(De eerste twee regels van Ingmar Heytze, in zijn vertaling van Shakedinges)

Het gebeurt niet elke dag dat er een nieuwe versvorm wordt bedacht en de meeste sterven in de couveuse, maar deze boreling van Peter Knipmeijer, heeft potentie en we verwachten er meer van. Voor wie niet snapt hoe het werkt zijn de aanwijzingen in de tekst verwerkt (die letters en cijfers vooraan de regel, die bij voordracht onuitgesproken dienen te blijven). 
Het verwerken van een bekend citaat is geen voorschrift, maar wordt wel aangeraden.

Redactie HVV